Śaiva stotra · ascribed to Śaṅkara

सुवर्णमालास्तुतिः

Shiva Suvarnamala Stuti — A garland of golden letters for Śiva

The name means a garland of golden letters. The first word of each verse begins with the next letter of the alphabet, vowels first and then the consonants in order, and the last verse ends on क्ष. Under the play with letters is a plain prayer to Shiva: forgive me, free me from bad company, give me devotion, and let me stay at your feet.

Verse 1

अथ कथमपि मद्रसनां त्वद्गुणलेशैर्विशोधयामि विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १॥

atha kathamapi madrasanāṃ tvadguṇaleśairviśodhayāmi vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

अथकथमपिमद्रसनाम्त्वद्गुणलेशैःविशोधयामिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, अब मैं किसी तरह अपनी जीभ को तुम्हारे गुणों की कुछ बूँदों से शुद्ध करूँगा। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Now, Lord, somehow I will wash my tongue clean with a few drops of your qualities. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
अथ
nowअब
कथमपि
somehowकिसी तरह
मद्रसनाम्
my tongueमेरी जीभ
त्वद्गुणलेशैः
with a few drops of your qualitiesतुम्हारे गुणों की कुछ बूँदों से
विशोधयामि
I will wash cleanशुद्ध करूँगा
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 2

आखण्डलमदखण्डनपण्डित तण्डुप्रिय चण्डीश विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २॥

ākhaṇḍalamadakhaṇḍanapaṇḍita taṇḍupriya caṇḍīśa vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

आखण्डलमदखण्डनपण्डिततण्डुप्रियचण्डीशविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, तुम इन्द्र का घमण्ड तोड़ने में कुशल हो, तण्डु के प्रिय हो, चण्डी के स्वामी हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You are skilled at breaking Indra's pride, you are dear to Taṇḍu, you are lord of Caṇḍī, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
आखण्डलमदखण्डनपण्डित
skilled at breaking Indra's prideइन्द्र का घमण्ड तोड़ने में कुशल
तण्डुप्रिय
dear to Taṇḍuतण्डु के प्रिय
चण्डीश
lord of Caṇḍīचण्डी के स्वामी
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 3

इभचर्माम्बर शम्बररिपुवपुरपहरणोज्ज्वलनयन विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३॥

ibhacarmāmbara śambararipuvapurapaharaṇojjvalanayana vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

इभचर्माम्बरशम्बररिपुवपुःअपहरणोज्ज्वलनयनविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम हाथी की खाल पहनते हो। तुम्हारी जलती आँख ने शम्बर के शत्रु कामदेव का शरीर जला दिया। प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You wear an elephant's hide as your garment. Your blazing eye took away the body of the god of love, Śambara's enemy. O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
इभचर्माम्बर
wearing an elephant's hide as your garmentहाथी की खाल पहनने वाले
शम्बररिपुवपुः
the body of Śambara's enemy, the god of loveशम्बर के शत्रु कामदेव का शरीर
अपहरणोज्ज्वलनयन
whose blazing eye took it awayजिसकी जलती आँख ने उसे जला दिया
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 4

ईश गिरीश नरेश परेश महेश बिलेशयभूषण भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४॥

īśa girīśa nareśa pareśa maheśa bileśayabhūṣaṇa bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ईशगिरीशनरेशपरेशमहेशबिलेशयभूषणभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

ईश, गिरीश, नरेश, परमेश, महेश, साँपों को गहना बनाने वाले। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Īśa, lord of the mountain, lord of men, highest lord, great lord, you who wear snakes as ornaments. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ईश
Īśaईश
गिरीश
lord of the mountainपर्वत के स्वामी
नरेश
lord of menमनुष्यों के स्वामी
परेश
highest lordपरमेश
महेश
great lordमहेश
बिलेशयभूषण
who wear snakes as ornamentsसाँपों को गहना बनाने वाले
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 5

उमया दिव्यसुमङ्गलविग्रहयालिङ्गितवामाङ्ग विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ५॥

umayā divyasumaṅgalavigrahayāliṅgitavāmāṅga vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

उमयादिव्यसुमङ्गलविग्रहयाआलिङ्गितवामाङ्गविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

उमा अपने दिव्य और सुन्दर शरीर से तुम्हारे बायें अंग को गले लगाए रहती हैं, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Umā, with her divine and lovely body, holds your left side in her embrace, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
उमया
by Umāउमा से
दिव्यसुमङ्गलविग्रहया
with a divine and lovely bodyदिव्य और सुन्दर शरीर वाली
आलिङ्गितवामाङ्ग
whose left side is embracedजिसका बायाँ अंग गले लगाया हुआ है
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 6

ऊरीकुरु मामज्ञमनाथं दूरीकुरु मे दुरितं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ६॥

ūrīkuru māmajñamanāthaṃ dūrīkuru me duritaṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ऊरीकुरुमाम्अज्ञम्अनाथम्दूरीकुरुमेदुरितम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

मुझे स्वीकार करो, मैं अज्ञानी हूँ और मेरा कोई रक्षक नहीं। मेरे पापों को दूर कर दो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Take me in, ignorant and without protector, and drive far away my wrongs. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ऊरीकुरु
take inस्वीकार करो
माम्
meमुझे
अज्ञम्
ignorantअज्ञानी
अनाथम्
without protectorजिसका कोई रक्षक नहीं
दूरीकुरु
drive far awayदूर कर दो
मे
myमेरे
दुरितम्
wrongsपापों को
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 7

ऋषिवरमानसहंस चराचरजननस्थितिलयकारण भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ७॥

ṛṣivaramānasahaṃsa carācarajananasthitilayakāraṇa bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ऋषिवरमानसहंसचराचरजननस्थितिलयकारणभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम श्रेष्ठ ऋषियों के मन के हंस हो। तुम चलने वाले और न चलने वाले सब प्राणियों के जन्म, पालन और लय का कारण हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You are the swan in the minds of the best sages. You are the cause of the birth, keeping and dissolving of all that moves and all that stands still. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ऋषिवरमानसहंस
swan in the minds of the best sagesश्रेष्ठ ऋषियों के मन के हंस
चराचरजननस्थितिलयकारण
cause of the birth, keeping and dissolving of all that moves and stands stillचलने और न चलने वाले सबके जन्म, पालन और लय का कारण
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 8

ॠक्षाधीशकिरीट महोक्षारूढ विधृतरुद्राक्ष विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ८॥

ṝkṣādhīśakirīṭa mahokṣārūḍha vidhṛtarudrākṣa vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ऋक्षाधीशकिरीटमहोक्षारूढविधृतरुद्राक्षविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तारों के स्वामी चन्द्रमा तुम्हारा मुकुट है। तुम बड़े बैल पर सवार हो और रुद्राक्ष पहनते हो, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The moon, lord of the stars, is your crown. You ride a great bull and wear rudrākṣa beads, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ऋक्षाधीशकिरीट
whose crown is the moon, lord of the starsतारों के स्वामी चन्द्रमा को मुकुट बनाने वाले
महोक्षारूढ
riding a great bullबड़े बैल पर सवार
विधृतरुद्राक्ष
wearing rudrākṣa beadsरुद्राक्ष पहनने वाले
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 9

ऌवर्णद्वन्द्वमवृन्तसुकुसुममिवाङ्घ्रौ तवार्पयामि विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ९॥

ḷvarṇadvandvamavṛntasukusumamivāṅghrau tavārpayāmi vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ऌवर्णद्वन्द्वम्अवृन्तसुकुसुमम्इवअङ्घ्रौतवअर्पयामिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, मैं ऌ अक्षर का यह जोड़ा बिना डंठल के फूल की तरह तुम्हारे चरणों में रखता हूँ। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

I lay this pair of the letter ḷ at your feet, like a flower without a stalk, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ऌवर्णद्वन्द्वम्
the pair of the letter ḷऌ अक्षर का जोड़ा
अवृन्तसुकुसुमम्
a flower without a stalkबिना डंठल का फूल
इव
likeकी तरह
अङ्घ्रौ
at the feetचरणों में
तव
yourतुम्हारे
अर्पयामि
I layमैं रखता हूँ
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 10

एकं सदिति श्रुत्या त्वमेव सदसीत्युपास्महे मृड भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १०॥

ekaṃ saditi śrutyā tvameva sadasītyupāsmahe mṛḍa bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

एकम्सत्इतिश्रुत्यात्वम् एवसत्इतिउपास्महेमृडभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

वेद कहता है कि "सत् एक है।" हम तुम्हीं को वह सत् मानकर पूजते हैं, कृपालु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The Veda says "Being is one." We worship you alone as that Being, gracious one. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
एकम्
oneएक
सत्
Beingसत्
इति
thusऐसा
श्रुत्या
by the Vedaवेद के कहने से
त्वम् एव
you aloneतुम्हीं को
सत्
that Beingवह सत्
इति
asमानकर
उपास्महे
we worshipहम पूजते हैं
मृड
gracious oneकृपालु
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 11

ऐक्यं निजभक्तेभ्यो वितरसि विश्वम्भरोऽत्र साक्षी भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ११॥

aikyaṃ nijabhaktebhyo vitarasi viśvambharo'tra sākṣī bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ऐक्यम्निजभक्तेभ्यःवितरसिविश्वम्भरःअत्रसाक्षीभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम अपने भक्तों को अपने साथ एकता देते हो। संसार को थामने वाले तुम ही इसके साक्षी हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You give oneness with yourself to your own devotees. The supporter of the world is the witness here, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ऐक्यम्
onenessएकता
निजभक्तेभ्यः
to your own devoteesअपने भक्तों को
वितरसि
you giveतुम देते हो
विश्वम्भरः
supporter of the worldसंसार को थामने वाले
अत्र
hereयहाँ
साक्षी
witnessसाक्षी
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 12

ओमिति तव निर्देष्ट्री मायास्माकं मृडोपकर्त्री भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १२॥

omiti tava nirdeṣṭrī māyāsmākaṃ mṛḍopakartrī bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ओम्इतितवनिर्देष्ट्रीमायाअस्माकम्उपकर्त्रीमृडभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

ॐ का स्वर तुम्हारी ओर संकेत करता है। तुम्हारी माया हमारा भला करती है, कृपालु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The sound Om points to you. Your māyā helps us, gracious one. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ओम्
Omॐ
इति
the soundस्वर
तव
youतुम्हारी
निर्देष्ट्री
points toओर संकेत करता है
माया
māyāमाया
अस्माकम्
usहमारा
उपकर्त्री
helpsभला करती है
मृड
gracious oneकृपालु
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 13

औदास्यं स्फुटयति विषयेषु दिगम्बरता च तवैव विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १३॥

audāsyaṃ sphuṭayati viṣayeṣu digambaratā ca tavaiva vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

औदास्यम्स्फुटयतिविषयेषुदिगम्बरतातव एवविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारा आकाश को ही वस्त्र बनाकर रहना दिखाता है कि इन्द्रियों के विषयों से तुम्हें कोई लगाव नहीं, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Your very nakedness, with the sky for clothing, shows how little the things of the senses matter to you, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
औदास्यम्
indifferenceलगाव न होना
स्फुटयति
showsदिखाता है
विषयेषु
to the things of the sensesइन्द्रियों के विषयों से
दिगम्बरता
having the sky for clothingआकाश को वस्त्र बनाकर रहना
तव एव
your veryतुम्हारा ही
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 14

अन्तःकरणविशुद्धिं भक्तिं च त्वयि सतीं प्रदेहि विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १४॥

antaḥkaraṇaviśuddhiṃ bhaktiṃ ca tvayi satīṃ pradehi vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

अन्तःकरणविशुद्धिम्भक्तिम्चत्वयिसतीम्प्रदेहिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, मुझे भीतर से शुद्ध मन दो और अपने प्रति सच्ची भक्ति दो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Give me a clean mind within and true devotion to you, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
अन्तःकरणविशुद्धिम्
a clean mind withinभीतर का शुद्ध मन
भक्तिम्
devotionभक्ति
च
andऔर
त्वयि
to youअपने प्रति
सतीम्
trueसच्ची
प्रदेहि
giveदो
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 15

अस्तोपाधिसमस्तव्यस्तै रूपैर्जगन्मयोऽसि विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १५॥

astopādhisamastavyastai rūpairjaganmayo'si vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

अस्तोपाधिसमस्तव्यस्तैःरूपैःजगन्मयःअसिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

सब सीमाओं से मुक्त होकर भी तुम ही सारा संसार हो, सब रूपों में, मिले हुए भी और अलग-अलग भी, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Free of every limit, you are the whole world, in all forms, joined together and each apart, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
अस्तोपाधि
free of every limitसब सीमाओं से मुक्त
समस्तव्यस्तैः
joined together and each apartमिले हुए और अलग-अलग
रूपैः
in formsरूपों में
जगन्मयः
the whole worldसारा संसार
असि
you areतुम हो
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 16

करुणावरुणालय मयि दास उदासस्तवोचितो न हि भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १६॥

karuṇāvaruṇālaya mayi dāsa udāsastavocito na hi bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

करुणावरुणालयमयिदासेउदासःतवउचितःन हिभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

करुणा के सागर, मुझ दास के प्रति तुम्हारा उदासीन रहना ठीक नहीं। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Ocean of compassion, it is not right for you to be cold toward me, your servant. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
करुणावरुणालय
ocean of compassionकरुणा के सागर
मयि
toward meमुझ
दासे
your servantदास के प्रति
उदासः
being coldउदासीन रहना
तव
yourतुम्हारा
उचितः
rightठीक
न हि
is notनहीं
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 17

खलसहवासं विघटय घटय सतामेव सङ्गमनिशं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १७॥

khalasahavāsaṃ vighaṭaya ghaṭaya satāmeva saṅgamaniśaṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

खलसहवासम्विघटयघटयसताम् एवसङ्गम्अनिशम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

दुष्टों के साथ मेरा रहना छुड़ा दो और मुझे सदा सज्जनों का साथ दिलाओ। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Break up my company with wicked people, and always bring me together with the good. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
खलसहवासम्
living with wicked peopleदुष्टों के साथ रहना
विघटय
break upछुड़ा दो
घटय
bring togetherसाथ दिलाओ
सताम् एव
the good aloneसज्जनों का ही
सङ्गम्
companyसाथ
अनिशम्
alwaysसदा
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 18

गरलं जगदुपकृतये गिलितं भवता समोऽस्ति कोऽत्र विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १८॥

garalaṃ jagadupakṛtaye gilitaṃ bhavatā samo'sti ko'tra vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

गरलम्जगदुपकृतयेगिलितम्भवतासमःअस्तिकःअत्रविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

संसार की भलाई के लिए तुमने विष पी लिया। यहाँ तुम्हारे बराबर कौन है, प्रभु? साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

For the good of the world you swallowed the poison. Who here is equal to you, O Lord? Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
गरलम्
poisonविष
जगदुपकृतये
for the good of the worldसंसार की भलाई के लिए
गिलितम्
swallowedपी लिया
भवता
by youतुमने
समः
equalबराबर
अस्ति
isहै
कः
whoकौन
अत्र
hereयहाँ
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 19

घनसारगौरगात्र प्रचुरजटाजूटबद्धगङ्ग विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ १९॥

ghanasāragauragātra pracurajaṭājūṭabaddhagaṅga vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

घनसारगौरगात्रप्रचुरजटाजूटबद्धगङ्गविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारा शरीर कपूर जैसा गोरा है और घनी जटाओं में गंगा बँधी है, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Your body is white as camphor, and the Gaṅgā is bound in your thick mass of matted hair, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
घनसारगौरगात्र
whose body is white as camphorकपूर जैसे गोरे शरीर वाले
प्रचुरजटाजूटबद्धगङ्ग
with the Gaṅgā bound in a thick mass of matted hairघनी जटाओं में गंगा को बाँधने वाले
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 20

ज्ञप्तिः सर्वशरीरेष्वखण्डिता या विभाति सा त्वं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २०॥

jñaptiḥ sarvaśarīreṣvakhaṇḍitā yā vibhāti sā tvaṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ज्ञप्तिःसर्वशरीरेषुअखण्डितायाविभातिसात्वम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

सब शरीरों में जो चेतना बिना टूटे चमकती है, वह तुम ही हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The awareness that shines unbroken in every body is you. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ज्ञप्तिः
awarenessचेतना
सर्वशरीरेषु
in every bodyसब शरीरों में
अखण्डिता
unbrokenबिना टूटे
या
whichजो
विभाति
shinesचमकती है
सा
thatवह
त्वम्
youतुम
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 21

चपलं मम हृदयकपिं विषयद्रुचरं दृढं बधान विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २१॥

capalaṃ mama hṛdayakapiṃ viṣayadrucaraṃ dṛḍhaṃ badhāna vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

चपलम्ममहृदयकपिम्विषयद्रुचरम्दृढम्बधानविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

मेरा चंचल हृदय बन्दर है जो इन्द्रियों के विषयरूपी पेड़ों पर घूमता है। प्रभु, उसे कसकर बाँध दो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

My restless heart is a monkey that roams the trees of the senses. Tie it down firmly, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
चपलम्
restlessचंचल
मम
myमेरा
हृदयकपिम्
monkey of a heartहृदयरूपी बन्दर
विषयद्रुचरम्
roaming the trees of the sensesइन्द्रियों के विषयरूपी पेड़ों पर घूमने वाला
दृढम्
firmlyकसकर
बधान
tie downबाँध दो
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 22

छाया स्थाणोरपि तव तापं नमतां हरत्यहो शिव भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २२॥

chāyā sthāṇorapi tava tāpaṃ namatāṃ haratyaho śiva bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

छायास्थाणोःअपितवतापम्नमताम्हरतिअहोशिवभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

कितना अद्भुत है! स्थाणु की छाया भी तुम्हारे आगे झुकने वालों का ताप हर लेती है, शिव। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

How wonderful! Even the shade of Sthāṇu takes away the burning pain of those who bow to you, Śiva. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
छाया
shadeछाया
स्थाणोः
of Sthāṇuस्थाणु की
अपि
evenभी
तव
yourतुम्हारे
तापम्
burning painताप
नमताम्
of those who bowझुकने वालों का
हरति
takes awayहर लेती है
अहो
how wonderfulकितना अद्भुत
शिव
Śivaशिव
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 23

जय कैलासनिवास प्रमथगणाधीश भूसुरार्चित भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २३॥

jaya kailāsanivāsa pramathagaṇādhīśa bhūsurārcita bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

जयकैलासनिवासप्रमथगणाधीशभूसुरार्चितभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारी जय हो! तुम कैलास पर रहते हो, प्रमथगणों के स्वामी हो और ब्राह्मण तुम्हारी पूजा करते हैं। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Victory to you! You live on Kailāsa, you are chief of the Pramatha hosts, and the brahmins worship you. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
जय
victoryजय हो
कैलासनिवास
who live on Kailāsaकैलास पर रहने वाले
प्रमथगणाधीश
chief of the Pramatha hostsप्रमथगणों के स्वामी
भूसुरार्चित
worshipped by the brahminsब्राह्मणों से पूजित
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 24

झणुतकझिङ्किणुझणुतत्किटतकशब्दैर्नटसि महानट भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २४॥

jhaṇutakajhiṅkiṇujhaṇutatkiṭatakaśabdairnaṭasi mahānaṭa bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

झणुतकझिङ्किणुझणुतत्किटतकशब्दैःनटसिमहानटभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम "झणुतक झिङ्किणु झणुतत् किटतक" की ध्वनियों पर नाचते हो, महान नर्तक। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You dance to the beats of jhaṇutaka jhiṅkiṇu jhaṇutat kiṭataka, great dancer. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
झणुतकझिङ्किणुझणुतत्किटतकशब्दैः
with the beats jhaṇutaka jhiṅkiṇu jhaṇutat kiṭatakaझणुतक झिङ्किणु झणुतत् किटतक की ध्वनियों पर
नटसि
you danceतुम नाचते हो
महानट
great dancerमहान नर्तक
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 25

ज्ञानं विक्षेपावृतिरहितं कुरु मे गुरुस्त्वमेव विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २५॥

jñānaṃ vikṣepāvṛtirahitaṃ kuru me gurustvameva vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ज्ञानम्विक्षेपावृतिरहितम्कुरुमेगुरुःत्वम् एवविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

मेरे ज्ञान को भटकाव और आवरण से मुक्त कर दो। तुम्हीं मेरे गुरु हो, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Make my knowledge free of distraction and veiling. You alone are my teacher, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ज्ञानम्
knowledgeज्ञान
विक्षेपावृतिरहितम्
free of distraction and veilingभटकाव और आवरण से मुक्त
कुरु
makeकर दो
मे
myमेरे
गुरुः
teacherगुरु
त्वम् एव
you aloneतुम्हीं
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 26

टङ्कारस्तव धनुषो दलयति हृदयं द्विषामशनिरिव भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २६॥

ṭaṅkārastava dhanuṣo dalayati hṛdayaṃ dviṣāmaśaniriva bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

टङ्कारःतवधनुषःदलयतिहृदयम्द्विषाम्अशनिः इवभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारे धनुष की टंकार वज्र की तरह शत्रुओं के हृदय चीर देती है। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The twang of your bow splits the hearts of your enemies like a thunderbolt. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
टङ्कारः
twangटंकार
तव
yourतुम्हारे
धनुषः
of the bowधनुष की
दलयति
splitsचीर देती है
हृदयम्
heartsहृदय
द्विषाम्
of enemiesशत्रुओं के
अशनिः इव
like a thunderboltवज्र की तरह
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 27

ठाकृतिरिव तव माया बहिरन्तः शून्यरूपिणी खलु भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २७॥

ṭhākṛtiriva tava māyā bahirantaḥ śūnyarūpiṇī khalu bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ठाकृतिः इवतवमायाबहिःअन्तःशून्यरूपिणीखलुभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

गोल ठ अक्षर की तरह तुम्हारी माया बाहर से भी खाली है और भीतर से भी। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Like the round letter ṭha, your māyā is empty outside and empty within. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ठाकृतिः इव
like the shape of ṭhaठ अक्षर के आकार की तरह
तव
yourतुम्हारी
माया
māyāमाया
बहिः
outsideबाहर
अन्तः
withinभीतर
शून्यरूपिणी
emptyखाली
खलु
indeedसचमुच
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 28

डम्बरमम्बुरुहामपि दलयत्यनघं त्वदङ्घ्रियुगलं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २८॥

ḍambaramamburuhāmapi dalayatyanaghaṃ tvadaṅghriyugalaṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

डम्बरम्अम्बुरुहाम् अपिदलयतिअनघम्त्वदङ्घ्रियुगलम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारे निर्दोष चरणों की जोड़ी कमल का घमण्ड भी तोड़ देती है। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Your faultless pair of feet puts even the pride of the lotus to shame. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
डम्बरम्
prideघमण्ड
अम्बुरुहाम् अपि
even of the lotusकमल का भी
दलयति
puts to shameतोड़ देती है
अनघम्
faultlessनिर्दोष
त्वदङ्घ्रियुगलम्
your pair of feetतुम्हारे चरणों की जोड़ी
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 29

ढक्काक्षसूत्रशूलद्रुहिणकरोटीसमुल्लसत्कर भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ २९॥

ḍhakkākṣasūtraśūladruhiṇakaroṭīsamullasatkara bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ढक्काक्षसूत्रशूलद्रुहिणकरोटीसमुल्लसत्करभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारे हाथ डमरू, माला, त्रिशूल और ब्रह्मा की खोपड़ी से शोभित हैं। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Your hands shine with a drum, rosary beads, a trident and Brahmā's skull. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ढक्काक्षसूत्रशूलद्रुहिणकरोटीसमुल्लसत्कर
whose hands shine with a drum, rosary beads, a trident and Brahmā's skullडमरू, माला, त्रिशूल और ब्रह्मा की खोपड़ी से शोभित हाथों वाले
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 30

णाकारगर्भिणी चेच्छुभदा ते शरगतिर्नृणामिह भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३०॥

ṇākāragarbhiṇī cecchubhadā te śaragatirnṛṇāmiha bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

णाकारगर्भिणीचेत्शुभदातेशरगतिःनृणाम्इहभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

"शरगति" शब्द के भीतर ण अक्षर रख दो तो वह "शरणगति" बन जाता है, यानी तुम्हारी शरण में आना। यही यहाँ लोगों को भलाई देता है। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Put the letter ṇa inside the word "śaragati" and it becomes "śaraṇagati," going to you for shelter. That brings people good here. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
णाकारगर्भिणी
carrying the letter ṇa insideण अक्षर को भीतर रखने वाली
चेत्
ifयदि
शुभदा
brings goodभलाई देने वाली
ते
to youतुम्हारी
शरगतिः
"śaragati""शरगति"
नृणाम्
for peopleलोगों के लिए
इह
hereयहाँ
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 31

तव मन्वतिसञ्जपतः सद्यस्तरति नरो हि भवाब्धिं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३१॥

tava manvatisañjapataḥ sadyastarati naro hi bhavābdhiṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

तवमनुअतिसञ्जपतःसद्यःतरतिनरःहिभवाब्धिम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

जो मनुष्य पूरे मन से तुम्हारा मन्त्र जपता है, वह उसी क्षण जन्म-मरण का सागर पार कर लेता है। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

A person who repeats your mantra with full devotion crosses the ocean of birth and death at once. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
तव
yourतुम्हारा
मनु
mantraमन्त्र
अति
fullyपूरे मन से
सञ्जपतः
of one who repeatsजपने वाला
सद्यः
at onceउसी क्षण
तरति
crossesपार कर लेता है
नरः
personमनुष्य
हि
indeedनिश्चय ही
भवाब्धिम्
ocean of birth and deathजन्म-मरण का सागर
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 32

थूत्कारस्तस्य मुखे भूयात्ते नाम नास्ति यस्य विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३२॥

thūtkārastasya mukhe bhūyātte nāma nāsti yasya vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

थूत्कारःतस्यमुखेभूयात्तेनामन अस्तियस्यविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, जिसके मुख में तुम्हारा नाम नहीं है, उसके मुख में थू-थू हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

May there be a spit of scorn in the mouth of anyone who does not have your name, Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
थूत्कारः
a spit of scornथू-थू
तस्य
hisउसके
मुखे
in the mouthमुख में
भूयात्
may there beहो
ते
yourतुम्हारा
नाम
nameनाम
न अस्ति
is notनहीं है
यस्य
whoseजिसके
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 33

दयनीयश्च दयालुः कोऽस्ति मदन्यस्त्वदन्य इह वद भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३३॥

dayanīyaśca dayāluḥ ko'sti madanyastvadanya iha vada bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

दयनीयःचदयालुःकःअस्तिमदन्यःत्वदन्यःइहवदभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

बताओ, मुझसे बढ़कर दया का पात्र कौन है, और तुमसे बढ़कर दयालु कौन? साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Tell me, who is more to be pitied than I, and who is kinder than you? Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
दयनीयः
to be pitiedदया का पात्र
च
andऔर
दयालुः
kindदयालु
कः
whoकौन
अस्ति
isहै
मदन्यः
other than meमुझसे बढ़कर
त्वदन्यः
other than youतुमसे बढ़कर
इह
hereयहाँ
वद
tellबताओ
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 34

धर्मस्थापनदक्ष त्र्यक्ष गुरो दक्षयज्ञशिक्षक भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३४॥

dharmasthāpanadakṣa tryakṣa guro dakṣayajñaśikṣaka bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

धर्मस्थापनदक्षत्र्यक्षगुरोदक्षयज्ञशिक्षकभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम धर्म की स्थापना में कुशल हो। त्रिनेत्र गुरु, तुमने दक्ष के यज्ञ को सबक सिखाया। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You are skilled at setting dharma firmly in place. Three-eyed teacher, you taught Dakṣa's sacrifice its lesson. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
धर्मस्थापनदक्ष
skilled at setting dharma firmly in placeधर्म की स्थापना में कुशल
त्र्यक्ष
three-eyedत्रिनेत्र
गुरो
teacherगुरु
दक्षयज्ञशिक्षक
who taught Dakṣa's sacrifice its lessonजिसने दक्ष के यज्ञ को सबक सिखाया
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 35

ननु ताडितोऽसि धनुषा लुब्धधिया त्वं पुरा नरेण विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३५॥

nanu tāḍito'si dhanuṣā lubdhadhiyā tvaṃ purā nareṇa vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ननुताडितःअसिधनुषालुब्धधियात्वम्पुरानरेणविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, बहुत पहले एक लालची मन वाले मनुष्य ने तुम पर धनुष से प्रहार किया था। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Long ago a man with a greedy mind struck you with a bow, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ननु
indeedसचमुच
ताडितः
struckप्रहार किया
असि
you wereतुम पर
धनुषा
with a bowधनुष से
लुब्धधिया
with a greedy mindलालची मन वाले
त्वम्
youतुम
पुरा
long agoबहुत पहले
नरेण
by a manमनुष्य ने
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 36

परिमातुं तव मूर्तिं नालमजस्तत्परात्परोऽसि विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३६॥

parimātuṃ tava mūrtiṃ nālamajastatparātparo'si vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

परिमातुम्तवमूर्तिम्न अलम्अजःतत्परात्परःअसिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

अजन्मा ब्रह्मा भी तुम्हारे रूप को नाप नहीं सकते। तुम परे से भी परे हो, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Even Brahmā, the unborn, cannot take the measure of your form. You are beyond the highest, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
परिमातुम्
to take the measureनापने के लिए
तव
yourतुम्हारे
मूर्तिम्
formरूप को
न अलम्
is not ableसमर्थ नहीं
अजः
Brahmā, the unbornअजन्मा ब्रह्मा
तत्परात्परः
beyond the highestपरे से भी परे
असि
you areतुम हो
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 37

फलमिह नृतया जनुषस्त्वत्पदसेवा सनातनेश विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३७॥

phalamiha nṛtayā januṣastvatpadasevā sanātaneśa vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

फलम्इहनृतयाजनुषःत्वत्पदसेवासनातनेशविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

यहाँ मनुष्य जन्म का फल तुम्हारे चरणों की सेवा है, सनातन प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The fruit of being born as a human here is service at your feet, eternal Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
फलम्
fruitफल
इह
hereयहाँ
नृतया
of being humanमनुष्य होने का
जनुषः
of birthजन्म का
त्वत्पदसेवा
service at your feetतुम्हारे चरणों की सेवा
सनातनेश
eternal Lordसनातन प्रभु
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 38

बलमारोग्यं चायुस्त्वद्गुणरुचितां चिरं प्रदेहि विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३८॥

balamārogyaṃ cāyustvadguṇarucitāṃ ciraṃ pradehi vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

बलम्आरोग्यम्चआयुःत्वद्गुणरुचिताम्चिरम्प्रदेहिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

प्रभु, मुझे बल, स्वास्थ्य और लम्बी आयु दो, और अपने गुणों में सदा बनी रहने वाली रुचि दो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Give me strength, health and long life, and a lasting liking for your qualities, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
बलम्
strengthबल
आरोग्यम्
healthस्वास्थ्य
च
andऔर
आयुः
long lifeलम्बी आयु
त्वद्गुणरुचिताम्
a liking for your qualitiesतुम्हारे गुणों में रुचि
चिरम्
lastingसदा बनी रहने वाली
प्रदेहि
giveदो
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 39

भगवन् भर्ग भयापह भूतपते भूतिभूषिताङ्ग विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ३९॥

bhagavan bharga bhayāpaha bhūtapate bhūtibhūṣitāṅga vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

भगवन्भर्गभयापहभूतपतेभूतिभूषिताङ्गविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

भगवान भर्ग, भय हरने वाले, प्राणियों के स्वामी, तुम्हारा शरीर भस्म से सजा है। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Lord Bharga, remover of fear, master of beings, your body is adorned with ash. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
भगवन्
Lordभगवान
भर्ग
Bhargaभर्ग
भयापह
remover of fearभय हरने वाले
भूतपते
master of beingsप्राणियों के स्वामी
भूतिभूषिताङ्ग
whose body is adorned with ashजिसका शरीर भस्म से सजा है
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 40

महिमा तव न हि माति श्रुतिषु हिमानीधरात्मजाधव भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४०॥

mahimā tava na hi māti śrutiṣu himānīdharātmajādhava bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

महिमातवन हि मातिश्रुतिषुहिमानीधरात्मजाधवभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम्हारी महिमा वेदों में भी समाती नहीं, पर्वतराज की पुत्री के पति। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Your greatness does not fit even in the Vedas, husband of the Mountain's daughter. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
महिमा
greatnessमहिमा
तव
yourतुम्हारी
न हि माति
does not fitसमाती नहीं
श्रुतिषु
in the Vedasवेदों में
हिमानीधरात्मजाधव
husband of the Mountain's daughterपर्वतराज की पुत्री के पति
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 41

यमनियमादिभिरङ्गैर्यमिनो हृदये भजन्ति स त्वं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४१॥

yamaniyamādibhiraṅgairyamino hṛdaye bhajanti sa tvaṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

यमनियमादिभिःअङ्गैःयमिनःहृदयेभजन्तिस त्वम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

संयमी लोग यम, नियम आदि योग के अंगों से हृदय में तुम्हारी उपासना करते हैं। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The self-controlled worship you in the heart with the limbs of yoga, restraint, observance and the rest. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
यमनियमादिभिः
with restraint, observance and the restयम, नियम आदि से
अङ्गैः
with the limbsअंगों से
यमिनः
the self-controlledसंयमी लोग
हृदये
in the heartहृदय में
भजन्ति
worshipउपासना करते हैं
स त्वम्
youतुम्हारी
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 42

रज्जावहिरिव शुक्तौ रजतमिव त्वयि जगन्ति भान्ति विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४२॥

rajjāvahiriva śuktau rajatamiva tvayi jaganti bhānti vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

रज्जौअहिः इवशुक्तौरजतम् इवत्वयिजगन्तिभान्तिविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

जैसे रस्सी में साँप और सीपी में चाँदी दिखती है, वैसे ही तुममें ये लोक दिखाई देते हैं, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

As a snake appears in a rope and silver in a pearl-shell, the worlds appear in you, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
रज्जौ
in a ropeरस्सी में
अहिः इव
like a snakeसाँप की तरह
शुक्तौ
in a pearl-shellसीपी में
रजतम् इव
like silverचाँदी की तरह
त्वयि
in youतुममें
जगन्ति
the worldsलोक
भान्ति
appearदिखाई देते हैं
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 43

लब्ध्वा भवत्प्रसादाच्चक्रं विधुरवति लोकमखिलं भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४३॥

labdhvā bhavatprasādāccakraṃ vidhuravati lokamakhilaṃ bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

लब्ध्वाभवत्प्रसादात्चक्रम्विधुःअवतिलोकम् अखिलम्भोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

विधु तुम्हारी कृपा से चक्र पाकर सारे संसार की रक्षा करते हैं। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Vidhu, who received the discus by your grace, guards the whole world. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

Term of art Vidhu is read here as a name of Viṣṇu, who is said to have received the discus from Śiva.
पदार्थ · word by word
लब्ध्वा
having receivedपाकर
भवत्प्रसादात्
by your graceतुम्हारी कृपा से
चक्रम्
the discusचक्र
विधुः
Vidhuविधु
अवति
guardsरक्षा करते हैं
लोकम् अखिलम्
the whole worldसारा संसार
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 44

वसुधातद्धरतच्छयरथमौर्वीशरपराकृतासुर भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४४॥

vasudhātaddharatacchayarathamaurvīśaraparākṛtāsura bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

वसुधातद्धरतच्छयरथमौर्वीशरपराकृतासुरभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुमने पृथ्वी, उसे धारण करने वाले और उस पर टिके हुए को लेकर, रथ, डोरी और बाण से असुरों को हरा दिया। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You overthrew the demons, using the earth, what bears it and what rests on it, with a chariot, a bowstring and an arrow. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
वसुधातद्धरतच्छयरथमौर्वीशरपराकृतासुर
who overthrew the demons using the earth, what bears it and what rests on it, with a chariot, a bowstring and an arrowपृथ्वी, उसे धारण करने वाले और उस पर टिके हुए को लेकर, रथ, डोरी और बाण से असुरों को हराने वाले
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 45

शर्व देव सर्वोत्तम सर्वद दुर्वृत्तगर्वहरण विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४५॥

śarva deva sarvottama sarvada durvṛttagarvaharaṇa vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

शर्वदेवसर्वोत्तमसर्वददुर्वृत्तगर्वहरणविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

शर्व, देव, सबसे श्रेष्ठ, सब कुछ देने वाले, तुम दुष्टों का घमण्ड नष्ट करते हो, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

Śarva, God, best of all, giver of all, you destroy the pride of the wicked, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
शर्व
Śarvaशर्व
देव
Godदेव
सर्वोत्तम
best of allसबसे श्रेष्ठ
सर्वद
giver of allसब कुछ देने वाले
दुर्वृत्तगर्वहरण
who destroy the pride of the wickedदुष्टों का घमण्ड नष्ट करने वाले
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 46

षड्रिपुषडूर्मिषड्विकारहर सन्मुख षण्मुखजनक विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४६॥

ṣaḍripuṣaḍūrmiṣaḍvikārahara sanmukha ṣaṇmukhajanaka vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

षड्रिपुषडूर्मिषड्विकारहरसन्मुखषण्मुखजनकविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

तुम छह शत्रुओं, छह लहरों और छह विकारों को हर लेते हो। प्रसन्न मुख वाले, छह मुख वाले के पिता, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You take away the six enemies, the six waves and the six changes. Kind-faced one, father of the six-faced, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
षड्रिपुषडूर्मिषड्विकारहर
who take away the six enemies, six waves and six changesछह शत्रुओं, छह लहरों और छह विकारों को हरने वाले
सन्मुख
kind-faced oneप्रसन्न मुख वाले
षण्मुखजनक
father of the six-facedछह मुख वाले के पिता
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 47

सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्मेत्येतल्लक्षणलक्षित भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४७॥

satyaṃ jñānamanantaṃ brahmetyetallakṣaṇalakṣita bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

सत्यम्ज्ञानम्अनन्तम्ब्रह्मइतिएतत्लक्षणलक्षितभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

"ब्रह्म सत्य, ज्ञान और अनन्त है", इस लक्षण से तुम पहचाने जाते हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

You are known by the mark "Brahman is truth, knowledge, the endless." Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
सत्यम्
truthसत्य
ज्ञानम्
knowledgeज्ञान
अनन्तम्
the endlessअनन्त
ब्रह्म
Brahmanब्रह्म
इति
thusऐसा
एतत्लक्षणलक्षित
known by this markइस लक्षण से पहचाने जाने वाले
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 48

हाहाहूहूमुखसुरगायकगीतापदानपद्य विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४८॥

hāhāhūhūmukhasuragāyakagītāpadānapadya vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

हाहाहूहूमुखसुरगायकगीतापदानपद्यविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

हाहा, हूहू आदि दिव्य गायक तुम्हारे महान कर्मों के गीत गाते हैं, प्रभु। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

The divine singers, Hāhā, Hūhū and the rest, sing songs about your great deeds, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
हाहाहूहूमुखसुरगायक
the divine singers Hāhā, Hūhū and the restहाहा, हूहू आदि दिव्य गायक
गीतापदानपद्य
whose great deeds are sung in songजिनके महान कर्मों के गीत गाए जाते हैं
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 49

ळादिर्न हि प्रयोगस्तदन्तमिह मङ्गळं सदाऽस्तु विभो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ४९॥

ḻādirna hi prayogastadantamiha maṅgaḻaṃ sadā'stu vibho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

ळादिःन हिप्रयोगःतदन्तम्इहमङ्गळम्सदाअस्तुविभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

ळ से कोई शब्द शुरू नहीं होता, और यहाँ अक्षरों की सूची पूरी होती है। प्रभु, सदा मंगल हो। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

No word begins with ḷa, and here the list of letters ends. Let all be well, always, O Lord. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
ळादिः
beginning with ḷaळ से शुरू
न हि
not at allनहीं
प्रयोगः
useशब्द
तदन्तम्
ending thereवहीं अन्त
इह
hereयहाँ
मङ्गळम्
well-beingमंगल
सदा
alwaysसदा
अस्तु
let there beहो
विभो
Lordप्रभु
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण

Verse 50

क्षणमिव दिवसान्नेष्यति त्वत्पदसेवाक्षणोत्सुकः शिव भो ।
साम्ब सदाशिव शम्भो शङ्कर शरणं मे तव चरणयुगम् ॥ ५०॥

kṣaṇamiva divasānneṣyati tvatpadasevākṣaṇotsukaḥ śiva bho |
sāmba sadāśiva śambho śaṅkara śaraṇaṃ me tava caraṇayugam ||

क्षणम् इवदिवसान्नेष्यतित्वत्पदसेवाक्षणोत्सुकःशिवभोसाम्बसदाशिवशम्भोशङ्करशरणम्मेतवचरणयुगम्
हिन्दी अर्थ

जो तुम्हारे चरणों की सेवा के आनन्द के लिए उत्सुक है, वह अपने दिन क्षणों की तरह बिता देगा, शिव। साम्ब, सदाशिव, शम्भु, शंकर, तुम्हारे दोनों चरण ही मेरा सहारा हैं।

English sense

One who longs for the joy of serving your feet will pass his days as if they were moments, Śiva. Sāmba, Sadāśiva, Śambhu, Śaṅkara, your two feet are my shelter.

पदार्थ · word by word
क्षणम् इव
like a momentक्षण की तरह
दिवसान्
daysदिन
नेष्यति
will passबिता देगा
त्वत्पदसेवाक्षणोत्सुकः
longing for the joy of serving your feetतुम्हारे चरणों की सेवा के आनन्द के लिए उत्सुक
शिव
Śivaशिव
भो
Oहे
साम्ब
Sāmbaसाम्ब
सदाशिव
Sadāśivaसदाशिव
शम्भो
Śambhuशम्भु
शङ्कर
Śaṅkaraशंकर
शरणम्
shelterसहारा
मे
myमेरा
तव
yourतुम्हारे
चरणयुगम्
two feetदोनों चरण
॥ इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यश्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य श्रीशङ्करभगवतः कृतौ सुवर्णमालास्तुतिः सम्पूर्णा ॥

Terms on this page

Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Sadashiva सदाशिव The supreme, eternal form of Lord Shiva, credited in the Vishwasara Tantra as the personal composer of the Durga Ashtottara Shatanam Stotra.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras