Śiva and Pārvatī · Sundarī and Agastya · traditional hymn

महात्रिपुरसुन्दरीत्रिशतीस्तोत्रम्

Mahatripurasundari Trishati Stotram — The three hundred names of Mahātripurasundarī, told to Agastya

A hymn of names for the Great Tripurasundarī. Pārvatī asks Śiva for the best hymn of Sundarī; Śiva tells how the jar-born sage Agastya, after long meditation, saw the goddess herself and asked how people could win success in the Kali age. She answered with this hymn: a long run of names, many of them holding seed syllables, followed by the fruits of repeating it a hundred, a thousand or a hundred thousand times.

Verse 1

श्रीदेव्युवाच — श्री देवी ने कहा Śrī Devī

देवदेव महादेव भवतानुग्रहकारक ।
यत्त्वयोक्तं श्रुतं सर्वं रहस्यातिरहस्यकम् ॥ १ ॥

devadeva mahādeva bhavatānugrahakāraka
yattvayoktaṃ śrutaṃ sarvaṃ rahasyātirahasyakam

देवदेवमहादेवभवतानुग्रहकारकयत्त्वयोक्तंश्रुतंसर्वंरहस्यातिरहस्यकम्
हिन्दी अर्थ

देवों के देव, महादेव, मुझ पर कृपा करने वाले! आपने जो कुछ कहा, वह सब मैंने सुना, यह रहस्यों का भी रहस्य है।

English sense

Lord of gods, great god, you who show me kindness: everything you have told me I have heard, the secret of secrets.

पदार्थ · word by word
देवदेव
god of godsदेवों के देव
महादेव
great godमहादेव
भवतानुग्रहकारक
you who do me favourमुझ पर कृपा करने वाले
यत्त्वयोक्तं
what was told by youआपने जो कहा
श्रुतं
heardसुना
सर्वं
allसब
रहस्यातिरहस्यकम्
the secret of secretsरहस्यों का रहस्य

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि सुन्दरीस्तवमुत्तमम् ।
यन्मे सर्वार्थसिद्धः स्यात्तन्मे वद दयानिव ॥ २ ॥

idānīṃ śrotumicchāmi sundarīstavamuttamam
yanme sarvārthasiddhaḥ syāttanme vada dayāniva

इदानींश्रोतुमिच्छामिसुन्दरीस्तवमुत्तमम्यन्मेसर्वार्थसिद्धःस्यात्तन्मेवददयानिव
हिन्दी अर्थ

अब मैं सुन्दरी का सबसे उत्तम स्तोत्र सुनना चाहती हूँ, जिससे मेरे सब प्रयोजन सिद्ध हों। कृपा करके मुझे वह बताइए।

English sense

Now I wish to hear the best hymn of Sundarī, so that every aim of mine may succeed. Please tell it to me, out of kindness.

पदार्थ · word by word
इदानीं
nowअब
श्रोतुमिच्छामि
I wish to hearमैं सुनना चाहती हूँ
सुन्दरीस्तवमुत्तमम्
the best hymn of Sundarīसुन्दरी का उत्तम स्तोत्र
यन्मे
by whichजिससे
सर्वार्थसिद्धः
success of every aimसब प्रयोजनों की सिद्धि
स्यात्तन्मे
may be to meमुझे हो
वद
tellबताइए
दयानिव
out of kindnessकृपा से

Verse 3

ईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara

एकदा समये देवि ! कुम्भयोनिर्महातपाः ।
सार्धकोटिशताब्द च सुन्दरीध्यानतत्परः ॥ ३ ॥

ekadā samaye devi ! kumbhayonirmahātapāḥ
sārdhakoṭiśatābda ca sundarīdhyānatatparaḥ

एकदासमयेदेवि!कुम्भयोनिर्महातपाःसार्धकोटिशताब्दचसुन्दरीध्यानतत्परः
हिन्दी अर्थ

एक बार, हे देवि, घड़े से जन्मे महातपस्वी ने डेढ़ सौ करोड़ वर्ष तक पूरी तरह सुन्दरी के ध्यान में लगे रहकर बिताए।

English sense

Once, Devī, the jar-born one, great in austerity, spent one and a half hundred crore years given wholly to meditation on Sundarī.

पदार्थ · word by word
एकदा
onceएक बार
समये
at a timeएक समय
देवि
Devīहे देवि
!
the jar-bornघड़े से जन्मे
कुम्भयोनिर्महातपाः
great in austerityमहातपस्वी
सार्धकोटिशताब्द
for one and a half hundred crore yearsडेढ़ सौ करोड़ वर्ष
च
andऔर
सुन्दरीध्यानतत्परः
given to meditation on Sundarīसुन्दरी के ध्यान में लगे हुए

Verse 4

पश्चाच्छ्रीसुन्दरीदेवी प्रत्यक्षा चाभवत् स्वयम् ।
श्रीसुन्दर्युवाच
किमर्थं ध्यायसे विप्र न ते किमपि वर्तते ॥ ४ ॥

paścācchrīsundarīdevī pratyakṣā cābhavat svayam
śrīsundaryuvāca
kimarthaṃ dhyāyase vipra na te kimapi vartate

पश्चाच्छ्रीसुन्दरीदेवीप्रत्यक्षाचाभवत्स्वयम्श्रीसुन्दर्युवाचकिमर्थंध्यायसेविप्रनतेकिमपिवर्तते
हिन्दी अर्थ

तब श्री सुन्दरी देवी स्वयं उनके सामने प्रकट हुईं। श्री सुन्दरी ने कहा: “हे विप्र, तुम ध्यान क्यों कर रहे हो? तुम्हें किसी चीज़ की कमी नहीं है।”

English sense

Then Śrī Sundarī herself appeared before him. Śrī Sundarī said: "Sage, why do you meditate? There is nothing that you lack."

पदार्थ · word by word
पश्चाच्छ्रीसुन्दरीदेवी
then the goddess Śrī Sundarīतब श्री सुन्दरी देवी
प्रत्यक्षा
visibleप्रत्यक्ष
चाभवत्
and becameऔर हुईं
स्वयम्
herselfस्वयं
श्रीसुन्दर्युवाच
Śrī Sundarī saidश्री सुन्दरी ने कहा
किमर्थं
for what reasonकिस कारण
ध्यायसे
you meditateतुम ध्यान करते हो
विप्र
sageहे विप्र
न
notनहीं
ते
to youतुम्हें
किमपि
anythingकुछ भी
वर्तते
existsहै

Verse 5

सर्वं दत्तं मया तुभ्यं मासपूजादिकं हितम् ।
यद्यद्गोप्यतमं सर्वं रहस्यं कथितं मया ॥ ५ ॥

sarvaṃ dattaṃ mayā tubhyaṃ māsapūjādikaṃ hitam
yadyadgopyatamaṃ sarvaṃ rahasyaṃ kathitaṃ mayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

किमिदानीं कुम्भयोने पृच्छसि त्वं समाहितः ।
अगस्त्य उवाच
एतेन साधितं सर्वं यन्त्रमन्त्रार्चनादिकम् ॥ ६ ॥

kimidānīṃ kumbhayone pṛcchasi tvaṃ samāhitaḥ
agastya uvāca
etena sādhitaṃ sarvaṃ yantramantrārcanādikam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

सिद्धयो विविधा दृष्टास्त्वत्पादयुगसेवनात् ।
परन्तु मम सन्देहः कथं घोरे कलौ युगे ॥ ७ ॥

siddhayo vividhā dṛṣṭāstvatpādayugasevanāt
parantu mama sandehaḥ kathaṃ ghore kalau yuge

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

त्वदकरणेऽशक्ता जना न्यासविवर्जिताः ।
भावनारहिता लुब्धा मन्त्र तन्त्रविर्वाजिताः ॥ ८ ॥

tvadakaraṇe'śaktā janā nyāsavivarjitāḥ
bhāvanārahitā lubdhā mantra tantravirvājitāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

दाम्भिकारच दुराचारा इन्द्रियास्वादतत्पराः ।
तेषां सिद्धिः कथं देवि भवेत् कलियुगे शिवे ॥ ९ ॥

dāmbhikāraca durācārā indriyāsvādatatparāḥ
teṣāṃ siddhiḥ kathaṃ devi bhavet kaliyuge śive

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

यदि मे करुणा चास्ति वात्सल्यं च ममोपरि ।
तदा रहस्यं कथय जय देवि नमोऽस्तुते ॥ १० ॥

yadi me karuṇā cāsti vātsalyaṃ ca mamopari
tadā rahasyaṃ kathaya jaya devi namo'stute

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

श्रीसुन्दर्युवाच — श्री सुन्दरी ने कहा Śrī Sundarī

धन्योऽसि दृढभक्तोऽसि ज्ञातवानसि कुम्भज ।
तवात्रे कथयिष्यामि रहस्यं परमाद्भुतम् ॥ ११ ॥

dhanyo'si dṛḍhabhakto'si jñātavānasi kumbhaja
tavātre kathayiṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

यस्य संस्मरणादेव राजराजेश्वरो भवेत् ।
यावत्यः सिद्धयः सन्ति उत्तमाधममध्यमाः ॥ १२ ॥

yasya saṃsmaraṇādeva rājarājeśvaro bhavet
yāvatyaḥ siddhayaḥ santi uttamādhamamadhyamāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

ताः सर्वास्तस्य वशगाः सत्यं सत्यं न संशयः ।
पावन्मन्त्राः समाख्याताः भेदप्रस्तारके मया ॥ १३ ॥

tāḥ sarvāstasya vaśagāḥ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ
pāvanmantrāḥ samākhyātāḥ bhedaprastārake mayā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

यं विना विकलं यान्ति तमेव व्याहरामि ते ।
विना स्नानं विना सन्ध्यां तर्पणं पूजनं विना ॥ १४ ॥

yaṃ vinā vikalaṃ yānti tameva vyāharāmi te
vinā snānaṃ vinā sandhyāṃ tarpaṇaṃ pūjanaṃ vinā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

लभते येन विप्रेन्द्र तत्सर्वं कथयामि ते ।
अस्य कथ्यं तथापि त्वां कथयामि न संशयः ॥ १५ ॥

labhate yena viprendra tatsarvaṃ kathayāmi te
asya kathyaṃ tathāpi tvāṃ kathayāmi na saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

सावधानेन मनसा शृणु त्वं कुम्भसम्भव ।
न प्रकाशयेदिदं क्वापि सुन्दर्याः प्राणरक्षणम् ॥ १६ ॥

sāvadhānena manasā śṛṇu tvaṃ kumbhasambhava
na prakāśayedidaṃ kvāpi sundaryāḥ prāṇarakṣaṇam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

अज्ञानाद् क्रमतो वापि यदि देवात् प्रकाशते ।
तस्य जीवं हरिष्यामि इत्याज्ञा शम्भवीकृता ॥ १७ ॥

ajñānād kramato vāpi yadi devāt prakāśate
tasya jīvaṃ hariṣyāmi ityājñā śambhavīkṛtā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

आदौ जप्त्वा पञ्चदशीं षोडशीं तदनन्तरम् ।
पठेत्स्तोत्रं सदा भक्त्या सिद्धिः स्थानुनात्र संशयः ॥ १८ ॥

ādau japtvā pañcadaśīṃ ṣoḍaśīṃ tadanantaram
paṭhetstotraṃ sadā bhaktyā siddhiḥ sthānunātra saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

पञ्चोपचारैः सम्पूज्य देवीं श्रीचक्रनायिकाम् ।
निशायां पूजयेद् भक्त्या प्रज्ञां चैव मनोरमाम् ॥ १९ ॥

pañcopacāraiḥ sampūjya devīṃ śrīcakranāyikām
niśāyāṃ pūjayed bhaktyā prajñāṃ caiva manoramām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

बिन्दुचक्रे सदा ध्यायेद् देवीं त्रिपुरसुन्दरीम् ।
यः स्तोत्रं पठते नित्यं स शिवो नात्र नात्र संशयः ॥ २० ॥

binducakre sadā dhyāyed devīṃ tripurasundarīm
yaḥ stotraṃ paṭhate nityaṃ sa śivo nātra nātra saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

अतस्त्वां कथयिष्यामि स्तोत्रं त्रैलोक्यदुर्लभम् ।
मम भक्तिरतो नित्यं यतस्त्वं साधकाग्रणीः ॥ २१ ॥

atastvāṃ kathayiṣyāmi stotraṃ trailokyadurlabham
mama bhaktirato nityaṃ yatastvaṃ sādhakāgraṇīḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

शृणु विप्रेन्द्र मे स्तोत्रं भक्तियुक्तेन चेतसा ।
यस्य स्मरणमात्रेण क्षिप्रं तद्रूपतां व्रजेत् ॥ २२ ॥

śṛṇu viprendra me stotraṃ bhaktiyuktena cetasā
yasya smaraṇamātreṇa kṣipraṃ tadrūpatāṃ vrajet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

नामानिThe names

Verse 23

ॐ कामेशी कामदा काम्या कमनीयाऽपि कुलेश्वरी ।
कामाख्या हञ्जवद्याख्या कामदेवप्रपूजिता ॥ २३ ॥

oṃ kāmeśī kāmadā kāmyā kamanīyā'pi kuleśvarī
kāmākhyā hañjavadyākhyā kāmadevaprapūjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

काल निनाशिनी काली कदम्बवनचारिणी ।
कालरात्रिस्वरूपा च कान्तारवनवासिनी ॥ २४ ॥

kāla nināśinī kālī kadambavanacāriṇī
kālarātrisvarūpā ca kāntāravanavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

कामिनी कामिका कान्ता कलेशी कुलपूजिता ।
कादम्बरीप्रिया कुञ्जा कुरुकुल्ला कपालिनी ॥ २५ ॥

kāminī kāmikā kāntā kaleśī kulapūjitā
kādambarīpriyā kuñjā kurukullā kapālinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

कृपादिनी कामकला कलसा च कलात्मिका ।
काम्बोजा कलिदोषघ्नी कुलमार्गविवर्धिनी ॥ २६ ॥

kṛpādinī kāmakalā kalasā ca kalātmikā
kāmbojā kalidoṣaghnī kulamārgavivardhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

क ए स्वरूपा कामराजात्मिका कला ।
कम्बुकण्ठी कुलीना च कुलीनाचारतत्परा ॥ २७ ॥

ka e svarūpā kāmarājātmikā kalā
kambukaṇṭhī kulīnā ca kulīnācāratatparā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

कादिवर्णा कहाकक्षा कक्षदेशनिवासिनी ।
कूर्मरूपा कूर्मसंस्था कूर्मपृष्ठविहारिणी ॥ २८ ॥

kādivarṇā kahākakṣā kakṣadeśanivāsinī
kūrmarūpā kūrmasaṃsthā kūrmapṛṣṭhavihāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

कमलाक्षी कुलश्रेष्ठा कौलिनी कुलतर्पिता ।
कौसुम्भवर्णा कौसुम्भा कौसुम्भाम्बरधारिणी ॥ २९ ॥

kamalākṣī kulaśreṣṭhā kaulinī kulatarpitā
kausumbhavarṇā kausumbhā kausumbhāmbaradhāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

कवीनामग्रणीः काव्या कवित्वफलदायिनी ।
काम्यरूपा काम्यफला काम्यसिद्धिकरी सदा ॥ ३० ॥

kavīnāmagraṇīḥ kāvyā kavitvaphaladāyinī
kāmyarūpā kāmyaphalā kāmyasiddhikarī sadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

कामेश्वरप्रिया कामी कामरूपनिवासिनी ।
कामबीजस्वरूपा च कालसङ्कर्षिणी कुजा ॥ ३१ ॥

kāmeśvarapriyā kāmī kāmarūpanivāsinī
kāmabījasvarūpā ca kālasaṅkarṣiṇī kujā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

कुन्दपुष्पप्रिया कुन्दा कुन्दमाल्यविभूषिता ।
कर्णिकारसुशोभाढ्या कर्णिकारप्रसूतिकृत् ॥ ३२ ॥

kundapuṣpapriyā kundā kundamālyavibhūṣitā
karṇikārasuśobhāḍhyā karṇikāraprasūtikṛt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

कर्णिकारमध्यसंस्था च कर्णिकारप्रपूजिता ।
कहाकहस्वरूपा च कहमन्त्रपरायणा ॥ ३३ ॥

karṇikāramadhyasaṃsthā ca karṇikāraprapūjitā
kahākahasvarūpā ca kahamantraparāyaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

कादिमन्त्रस्वरूपा च कादिसिद्धान्तकारिणी ।
क ए स्वरूपा हसकल ह्रीं स्वरूपिणी ॥ ३४ ॥

kādimantrasvarūpā ca kādisiddhāntakāriṇī
ka e svarūpā hasakala hrīṃ svarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

एं क ए स्वरूपा च ह्रीं हसकल ह्रीं शरीरिणी ।
एं आं सौः कलह्रीं च एं आं सौः कलह्रीं तथा ॥ ३५ ॥

eṃ ka e svarūpā ca hrīṃ hasakala hrīṃ śarīriṇī
eṃ āṃ sauḥ kalahrīṃ ca eṃ āṃ sauḥ kalahrīṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

एं एं ईं कलह्रीं रूपा क्लीं ह्रीं एं कलह्रीं तथा ।
एं क्लीं सौः कल ह्रीं चैव हसौः एं फलह्रीं तथा ॥ ३६ ॥

eṃ eṃ īṃ kalahrīṃ rūpā klīṃ hrīṃ eṃ kalahrīṃ tathā
eṃ klīṃ sauḥ kala hrīṃ caiva hasauḥ eṃ phalahrīṃ tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

दक्षिणाम्नायरूपा च पश्चिमाम्नायशाम्भवी ।
चतुष्कूटा शाङ्करी च षट्कूटाभैरवी तथा ॥ ३७ ॥

dakṣiṇāmnāyarūpā ca paścimāmnāyaśāmbhavī
catuṣkūṭā śāṅkarī ca ṣaṭkūṭābhairavī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

क ए ह्रीं कलह्रीं नादबिन्दुस्वरूपिणी ।
कूटस्था कूटमन्त्रस्था उपकूटस्वरूपिणी ॥ ३८ ॥

ka e hrīṃ kalahrīṃ nādabindusvarūpiṇī
kūṭasthā kūṭamantrasthā upakūṭasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

भावकूटस्थिता नित्यं कामकूटनिवासिनी ।
यन्त्रकूटमयी देवी मन्त्रकूटविधायिनी ॥ ३९ ॥

bhāvakūṭasthitā nityaṃ kāmakūṭanivāsinī
yantrakūṭamayī devī mantrakūṭavidhāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

पञ्चकूटमहामन्त्रपालिनी कटह्रिपिणी ।
कौलिकाचारसन्तुष्टा कौलिकातन्द्रतारिणी ॥ ४० ॥

pañcakūṭamahāmantrapālinī kaṭahripiṇī
kaulikācārasantuṣṭā kaulikātandratāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

कुलमन्त्राः कुलद्रव्या कुलीनाचारगोपिनी ।
काली कामेश्वरी नित्या कुलकुण्डा कुलीं स्वरूपिणी ॥ ४१ ॥

kulamantrāḥ kuladravyā kulīnācāragopinī
kālī kāmeśvarī nityā kulakuṇḍā kulīṃ svarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

क ए ह ६ सकला ह्रीं च ।
हसकहलवरयूं सहकहलवरयीम् ॥ ४२ ॥

ka e ha 6 sakalā hrīṃ ca
hasakahalavarayūṃ sahakahalavarayīm

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

उन्मनी बीजसंयुक्ता बीजसर्वाङ्गसुन्दरी ।
ऐं क्लीं सौः षडक्षरी विद्या ह्रीं क्लीं सौः श्रीरमा परा ॥ ४३ ॥

unmanī bījasaṃyuktā bījasarvāṅgasundarī
aiṃ klīṃ sauḥ ṣaḍakṣarī vidyā hrīṃ klīṃ sauḥ śrīramā parā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

हसौंः हसकलीं हसौंः श्रीं हसौंः विद्याडामरेश्वरी ।
हसौंः क्लीं हसौंः श्रीं च क्लीं श्रीं तथैव च ॥ ४४ ॥

hasauṃḥ hasakalīṃ hasauṃḥ śrīṃ hasauṃḥ vidyāḍāmareśvarī
hasauṃḥ klīṃ hasauṃḥ śrīṃ ca klīṃ śrīṃ tathaiva ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

कवर्गा कुलिशान्ता च कुमारी कपटेश्वरी ।
कादिसङ्क्षेपयज्ञाणा भानुमण्डलचारिणी ॥ ४५ ॥

kavargā kuliśāntā ca kumārī kapaṭeśvarī
kādisaṅkṣepayajñāṇā bhānumaṇḍalacāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

भानवी भानुतेजस्वी भीमा भानुपूजिता ।
भालचक्रकृता नित्यं भालरेखाविनाशिनी ॥ ४६ ॥

bhānavī bhānutejasvī bhīmā bhānupūjitā
bhālacakrakṛtā nityaṃ bhālarekhāvināśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं सौः ॐ ह्रीं श्रीं क ए ह ६ स ४ सौः ऐं क्लीं ह्रीं श्रीं तथा
श्रीविद्या षोडशाक्षरी ॥ ४७ ॥

śrīṃ hrīṃ klīṃ aiṃ sauḥ oṃ hrīṃ śrīṃ ka e ha 6 sa 4 sauḥ aiṃ klīṃ hrīṃ śrīṃ tathā
śrīvidyā ṣoḍaśākṣarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

बिन्दुचक्रस्वरूपा च षोडशाक्षरसंस्थिता ।
षोडशारप्रतिष्ठा च षोडशस्वरभूषिता ॥ ४८ ॥

binducakrasvarūpā ca ṣoḍaśākṣarasaṃsthitā
ṣoḍaśārapratiṣṭhā ca ṣoḍaśasvarabhūṣitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

षोडशी मन्त्ररूपा च षोडशाक्षररूपिणी ।
शृङ्गारषोडशाराध्या कला षोडशरूपिणी ॥ ४९ ॥

ṣoḍaśī mantrarūpā ca ṣoḍaśākṣararūpiṇī
śṛṅgāraṣoḍaśārādhyā kalā ṣoḍaśarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

मन्त्रवेदा मन्त्रपदा मन्त्रकोशा च मन्त्रधृत् ।
मन्त्रमाला महामन्त्राः मन्त्रदेहस्वरूपिणी ॥ ५० ॥

mantravedā mantrapadā mantrakośā ca mantradhṛt
mantramālā mahāmantrāḥ mantradehasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

ऐं शोर्वी क्रीं मस्तका च सौः श्रीवा ह्रीं च बाहुका ।
श्रीं स्तना कूटसर्वाङ्गी अङ्कारप्राणरूपिणी ॥ ५१ ॥

aiṃ śorvī krīṃ mastakā ca sauḥ śrīvā hrīṃ ca bāhukā
śrīṃ stanā kūṭasarvāṅgī aṅkāraprāṇarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

ह्रीं रूपा च हसौं रूपा हूं कारप्रणादिनी ।
हसकहलरूपा च सहकहलरूपिणी ॥ ५२ ॥

hrīṃ rūpā ca hasauṃ rūpā hūṃ kārapraṇādinī
hasakahalarūpā ca sahakahalarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

कल ह्रीं मन्त्ररूपा च सकल ह्रीं स्वरूपिणी ।
सुधासमुद्रमध्यस्था सुधापानपरायणा ॥ ५३ ॥

kala hrīṃ mantrarūpā ca sakala hrīṃ svarūpiṇī
sudhāsamudramadhyasthā sudhāpānaparāyaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

सुधाक्षरमहामन्त्रा सुधाधाराजवर्धिनी ।
पद्मा पद्मावती पद्मधारिणी पद्मचारिणी ॥ ५४ ॥

sudhākṣaramahāmantrā sudhādhārājavardhinī
padmā padmāvatī padmadhāriṇī padmacāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

षट्कोटिमन्त्ररूपा च नवचर्वुर्द्धिसिद्धिदा ।
पाशाढुकुशाधरा ध्न्या धरणी धारिणी धरा ॥ ५५ ॥

ṣaṭkoṭimantrarūpā ca navacarvurddhisiddhidā
pāśāḍhukuśādharā dhnyā dharaṇī dhāriṇī dharā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

धर्मधात्री धुरिणा च धर्मश्रीः धर्मसाक्षिणी ।
स्वधर्मपालिनी धर्मा धर्मनिन्दकनाशिनी ॥ ५६ ॥

dharmadhātrī dhuriṇā ca dharmaśrīḥ dharmasākṣiṇī
svadharmapālinī dharmā dharmanindakanāśinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

त्वरिता ऋणपूर्णा च पूर्णा महिषमर्दिनी ।
परा परात्परा परमा परज्योतिःस्वरूपिणी ॥ ५७ ॥

tvaritā ṛṇapūrṇā ca pūrṇā mahiṣamardinī
parā parātparā paramā parajyotiḥsvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

परोपकारिणी पुण्या पुण्यपापविनाशिनी ।
जालन्धरी जलेश्री च जलतत्त्वस्वरूपिणी ॥ ५८ ॥

paropakāriṇī puṇyā puṇyapāpavināśinī
jālandharī jaleśrī ca jalatattvasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

जयदा ज्वलिनी ज्वाला जालन्धरनिवासिनी ।
चन्द्रधरा चन्द्रचूडी चान्दी चक्रेन्द्रपूजिता ॥ ५९ ॥

jayadā jvalinī jvālā jālandharanivāsinī
candradharā candracūḍī cāndī cakrendrapūjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

चन्द्रमण्डलमध्यस्था शरच्चन्द्रसमप्रभा ।
कोटिचन्द्रसमाभासा शारच्चन्द्रसमानना ॥ ६० ॥

candramaṇḍalamadhyasthā śaraccandrasamaprabhā
koṭicandrasamābhāsā śāraccandrasamānanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

सहस्रचन्द्रोतीर्णा बालचन्द्रकिरीटिनी ।
योनिरूपस्वरूपा च यौवनोन्मत्तस्वरूपिणी ॥ ६१ ॥

sahasracandrotīrṇā bālacandrakirīṭinī
yonirūpasvarūpā ca yauvanonmattasvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

वृद्धा बाला च युवती युवतीमण्डलप्रिया ।
भुवनेशी भयघात्री भगेशी भगपूजिता ॥ ६२ ॥

vṛddhā bālā ca yuvatī yuvatīmaṇḍalapriyā
bhuvaneśī bhayaghātrī bhageśī bhagapūjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

भैरवी भूतिनी भव्या भैरवानन्दवर्धिनी ।
सर्वपदप्रदा भैरवी च षट्कूटाभैरवी तथा ॥ ६३ ॥

bhairavī bhūtinī bhavyā bhairavānandavardhinī
sarvapadapradā bhairavī ca ṣaṭkūṭābhairavī tathā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

त्रिपुराभैरवी भीमा तथा कौलेशभैरवी ।
आनन्दभैरवी मायाभैरवी कुलभैरवी ॥ ६४ ॥

tripurābhairavī bhīmā tathā kauleśabhairavī
ānandabhairavī māyābhairavī kulabhairavī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

श्रीबालाभैरवी भीमाभैरवी ज्ञानभैरवी ।
कौलेशभैरवी छिन्ना श्रीमहाकालभैरवी ॥ ६५ ॥

śrībālābhairavī bhīmābhairavī jñānabhairavī
kauleśabhairavī chinnā śrīmahākālabhairavī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

संहारभैरवी गुह्या कौलिकानन्दभैरवी ।
राजराजेश्वरी राज्ञी षट्चक्रकुलनायिका ॥ ६६ ॥

saṃhārabhairavī guhyā kaulikānandabhairavī
rājarājeśvarī rājñī ṣaṭcakrakulanāyikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

षट्चक्रभेदिनी मेधा सहस्रारनिवासिनी ।
श्रीचक्रमध्यसंस्था च श्रीचक्रक्रमपूजिता ॥ ६७ ॥

ṣaṭcakrabhedinī medhā sahasrāranivāsinī
śrīcakramadhyasaṃsthā ca śrīcakrakramapūjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

संहारक्रमपूज्या च सृष्टिक्रमप्रपूजिता ।
सुन्दरी सुन्दराङ्गी च महात्रिपुरसुन्दरी ॥ ६८ ॥

saṃhārakramapūjyā ca sṛṣṭikramaprapūjitā
sundarī sundarāṅgī ca mahātripurasundarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

श्रीमहासुन्दरी कालसुन्दरी शिवसुन्दरी ।
मन्दारकुसुमप्रीता मन्दाराचलवासिनी ॥ ६९ ॥

śrīmahāsundarī kālasundarī śivasundarī
mandārakusumaprītā mandārācalavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

मदिरा मदिराक्षी च मदिरानन्दकारिणी ।
मदनोन्मत्त रूपा च मदनान्तकवल्लभा ॥ ७० ॥

madirā madirākṣī ca madirānandakāriṇī
madanonmatta rūpā ca madanāntakavallabhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

रतीरूपा रतानन्दा रतिकामप्रदायिनी ।
रतिपुष्पप्रिया रस्या रमणी रमणी रतिः ॥ ७१ ॥

ratīrūpā ratānandā ratikāmapradāyinī
ratipuṣpapriyā rasyā ramaṇī ramaṇī ratiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

रक्तवर्णा च रक्ताक्षी रक्तपानपरायणा ।
रक्तपुष्पप्रियादेवी पायिनी रक्ततर्पिता ॥ ७२ ॥

raktavarṇā ca raktākṣī raktapānaparāyaṇā
raktapuṣpapriyādevī pāyinī raktatarpitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 73

कुमारी चण्डिका चण्डी चण्डासुरविनाशिनी ।
चण्डदुःखहासिनी चण्डा चामुण्डा चण्डनायिका ॥ ७३ ॥

kumārī caṇḍikā caṇḍī caṇḍāsuravināśinī
caṇḍaduḥkhahāsinī caṇḍā cāmuṇḍā caṇḍanāyikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 74

पञ्चमी मन्त्रवर्णाढ्या पञ्चमाचारपूजिता ।
पञ्चवक्त्रस्थिता पञ्च स्वाञ्चिका पञ्चचर्चिका ॥ ७४ ॥

pañcamī mantravarṇāḍhyā pañcamācārapūjitā
pañcavaktrasthitā pañca svāñcikā pañcacarcikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting

Verse 75

श्रीईश्वर उवाच — ईश्वर ने कहा Īśvara

इति ते कथितं देवि त्रिशतीस्तोत्रमुत्तमम् ।
यस्य संस्मरणादेव त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥ ७५ ॥

iti te kathitaṃ devi triśatīstotramuttamam
yasya saṃsmaraṇādeva trailokyavijayī bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 76

प्रातः काले च सन्ध्यायां निशायां भक्तिसंयुतः ।
यः पठेत् त्रिशतीस्तोत्रं स एव श्रीसदाशिवः ॥ ७६ ॥

prātaḥ kāle ca sandhyāyāṃ niśāyāṃ bhaktisaṃyutaḥ
yaḥ paṭhet triśatīstotraṃ sa eva śrīsadāśivaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 77

वचसा कर्मणि चित्तेऽस्मरणोच्चारणं तथा ।
सर्वं तस्यापि भवति अनायासेन पार्वति ॥ ७७ ॥

vacasā karmaṇi citte'smaraṇoccāraṇaṃ tathā
sarvaṃ tasyāpi bhavati anāyāsena pārvati

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 78

यस्मिन् देशे पठेद्देवि त्रिशतीस्तोत्रमुत्तमम् ।
न च मारी न दुर्भिक्षं शत्रुपीडा न तत्र वै ॥ ७८ ॥

yasmin deśe paṭheddevi triśatīstotramuttamam
na ca mārī na durbhikṣaṃ śatrupīḍā na tatra vai

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 79

स्वर्णपात्रे कुडुकेन लिखेच्छीचक्रमुत्तमम् ।
सम्पूज्य गन्धपुष्पाद्यै रक्तपुष्पविशेषतः ॥ ७९ ॥

svarṇapātre kuḍukena likhecchīcakramuttamam
sampūjya gandhapuṣpādyai raktapuṣpaviśeṣataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 80

ततश्च षोडशीमन्त्रमुपेतं प्रजपेत् सुधीः ।
कुमारीं पूजयेत् पश्चाद् ब्राह्मणान् भोजयेत् ततः ॥ ८० ॥

tataśca ṣoḍaśīmantramupetaṃ prajapet sudhīḥ
kumārīṃ pūjayet paścād brāhmaṇān bhojayet tataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 81

पश्चात् स्तोत्रं पठित्वा तु राजराजेश्वरो भवेत् ।
अणिमाद्यष्टसिद्धिः स्यात् परकायप्रवेशनम् ॥ ८१ ॥

paścāt stotraṃ paṭhitvā tu rājarājeśvaro bhavet
aṇimādyaṣṭasiddhiḥ syāt parakāyapraveśanam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 82

गुटिकाकाञ्जनवेतालसिद्धीनामीश्वरो भवेत् ।
सूर्यस्तम्भं जलस्तम्भं वह्निस्तम्भं तथैव च ॥ ८२ ॥

guṭikākāñjanavetālasiddhīnāmīśvaro bhavet
sūryastambhaṃ jalastambhaṃ vahnistambhaṃ tathaiva ca

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 83

इन्द्रजालादिसिद्धिश्च जायते नात्र संशयः ।
जातिक्षये महोत्पाते रणे प्राणस्य सङ्कटे ॥ ८३ ॥

indrajālādisiddhiśca jāyate nātra saṃśayaḥ
jātikṣaye mahotpāte raṇe prāṇasya saṅkaṭe

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 84

कानतारे वनमध्ये च भूतभ्रामरस्तसङ्कुले ।
प्रहृतप्रविचार्चाधेरिभूते महेश्वरि ॥ ८४ ॥

kānatāre vanamadhye ca bhūtabhrāmarastasaṅkule
prahṛtapravicārcādheribhūte maheśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 85

पठनाज्जायते देवि संशयो नात्र संशयः ।
आर्द्रौ शतत्रयं देवि पठित्वा स्तोत्रमुत्तमम् ॥ ८५ ॥

paṭhanājjāyate devi saṃśayo nātra saṃśayaḥ
ārdrau śatatrayaṃ devi paṭhitvā stotramuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 86

ततस्तु हवनं कुर्यात् तावदेव हि पार्वति ।
चतुःषष्ट्युपचारेण षोडशेन वरानने ॥ ८६ ॥

tatastu havanaṃ kuryāt tāvadeva hi pārvati
catuḥṣaṣṭyupacāreṇa ṣoḍaśena varānane

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 87

प्रकृष्टबलिदानेन यजेत् षोडशीचक्रमुत्तमम् ।
ततः सन्तोष्य यत्नेन द्विजशक्तिकुमारिकाः ॥ ८७ ॥

prakṛṣṭabalidānena yajet ṣoḍaśīcakramuttamam
tataḥ santoṣya yatnena dvijaśaktikumārikāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 88

पठेत् स्तोत्रं महादेवि तस्य सिद्धिः प्रजायते ।
कृत्वा श्रीचक्रराजं हि स्थाप्य श्रीपात्रमुत्तमम् ॥ ८८ ॥

paṭhet stotraṃ mahādevi tasya siddhiḥ prajāyate
kṛtvā śrīcakrarājaṃ hi sthāpya śrīpātramuttamam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 89

सज्जप्य षोडशीमन्त्रं पठेत् स्तोत्रं समाहितः ।
ततः सर्वार्थसिद्धिः स्यात् सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ८९ ॥

sajjapya ṣoḍaśīmantraṃ paṭhet stotraṃ samāhitaḥ
tataḥ sarvārthasiddhiḥ syāt satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 90

दशावर्तनतो देवि भैद्राजा वशंवदः ।
विंशत्यावर्तनाद्देवि स्त्रीणामाकर्षणं भवेत् ॥ ९० ॥

daśāvartanato devi bhaidrājā vaśaṃvadaḥ
viṃśatyāvartanāddevi strīṇāmākarṣaṇaṃ bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 91

परकृत्याविनाशाय शतावर्तनमाचरेत् ।
सहस्रावर्तनाद्देवि वागीशसमतां व्रजेत् ॥ ९१ ॥

parakṛtyāvināśāya śatāvartanamācaret
sahasrāvartanāddevi vāgīśasamatāṃ vrajet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 92

अयुतावर्तनाद्देवि श्रेष्ठराज्यं लभेन्नरः ।
नियुतावर्तनाद्देवि परराष्ट्रविनाशयेत् ॥ ९२ ॥

ayutāvartanāddevi śreṣṭharājyaṃ labhennaraḥ
niyutāvartanāddevi pararāṣṭravināśayet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 93

लक्षावर्तनतो देवि किं तस्य भुवि दुर्लभम् ।
यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् ॥ ९३ ॥

lakṣāvartanato devi kiṃ tasya bhuvi durlabham
yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 94

धनं धान्यं तथा पुत्रं प्रज्ञां चैव मनोरमाम् ।
लभते नात्र सन्देहः सत्यं सत्यं सुरेश्वरि ॥ ९४ ॥

dhanaṃ dhānyaṃ tathā putraṃ prajñāṃ caiva manoramām
labhate nātra sandehaḥ satyaṃ satyaṃ sureśvari

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 95

भूर्जपत्रे लिखित्वा स्तोत्रं दिव्यगन्धाष्टकेन च ।
पूजाविधा विधानेन शास्त्रकर्मेण वेष्टयेत् ॥ ९५ ॥

bhūrjapatre likhitvā stotraṃ divyagandhāṣṭakena ca
pūjāvidhā vidhānena śāstrakarmeṇa veṣṭayet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 96

कण्ठे वा बाहुमूले वा शिरायां धारयेत् क्रमात् ।
स तु सर्वगुणाढ्यः स्यात् बृहस्पतिसमः कविः ॥ ९६ ॥

kaṇṭhe vā bāhumūle vā śirāyāṃ dhārayet kramāt
sa tu sarvaguṇāḍhyaḥ syāt bṛhaspatisamaḥ kaviḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 97

तेजसा सूर्यसदृशो धनेन च धनाधिपः ।
कान्त्या चन्द्रस्य तुल्योऽसौ रूपेण मदनोपमः ॥ ९७ ॥

tejasā sūryasadṛśo dhanena ca dhanādhipaḥ
kāntyā candrasya tulyo'sau rūpeṇa madanopamaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 98

किं बहुतेन देवेशि सत्यं सर्वं ब्रवीमि ते ।
यावत्यः सिद्धयः सन्ति उत्तमाधममध्यमाः ॥ ९८ ॥

kiṃ bahutena deveśi satyaṃ sarvaṃ bravīmi te
yāvatyaḥ siddhayaḥ santi uttamādhamamadhyamāḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 99

सर्वाः सिद्ध्यन्ति देवेशि नान्यथा शङ्करो भवेत् ।
दशलक्षं जपत्वा तु श्रीमहाषोडशीमन्त्रम् ॥ ९९ ॥

sarvāḥ siddhyanti deveśi nānyathā śaṅkaro bhavet
daśalakṣaṃ japatvā tu śrīmahāṣoḍaśīmantram

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100

लक्षं पठति यः स्तोत्रं तस्य सिद्धिफलं शृणु ।
अतीतानागतं चैव वाक्सिद्धिश्च जायते ॥ १०० ॥

lakṣaṃ paṭhati yaḥ stotraṃ tasya siddhiphalaṃ śṛṇu
atītānāgataṃ caiva vāksiddhiśca jāyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 100a

सरस्वतीमुखे तस्य स्वयमेवावसेत् सदा ।
पराद्धजीवी च भवेत् कामरूपी भवेन्नरः ॥ १०० ॥

sarasvatīmukhe tasya svayamevāvaset sadā
parāddhajīvī ca bhavet kāmarūpī bhavennaraḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 101

देवानाकर्षयेच्चापि खेचरो जायते तथा ।
वर्णितुं शक्यते नास्य महिमा वर्षकोटिभिः ॥ १०१ ॥

devānākarṣayeccāpi khecaro jāyate tathā
varṇituṃ śakyate nāsya mahimā varṣakoṭibhiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 102

साक्षाच्छम्भुः स भवति पाञ्चभौतिकदेहभृत् ।
न षोडशीसमो मन्त्रो न विद्यां सुन्दरीं विना ॥ १०२ ॥

sākṣācchambhuḥ sa bhavati pāñcabhautikadehabhṛt
na ṣoḍaśīsamo mantro na vidyāṃ sundarīṃ vinā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 103

श्रीचक्राद्यचक्रं न नानया सदृशी स्तुतिः ।
रहस्यं कथितं देवि सुन्दर्या यत्प्रकाशितम् ॥ १०३ ॥

śrīcakrādyacakraṃ na nānayā sadṛśī stutiḥ
rahasyaṃ kathitaṃ devi sundaryā yatprakāśitam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 104

अतिगुह्यं महादेवि कथितं कुम्भयोनये ।
सहस्राणि च तन्त्राणि ऊर्ध्वाम्नायशतानि च ॥ १०४ ॥

atiguhyaṃ mahādevi kathitaṃ kumbhayonaye
sahasrāṇi ca tantrāṇi ūrdhvāmnāyaśatāni ca

अतिगुह्यंमहादेविकथितंकुम्भयोनयेसहस्राणिचतन्त्राणिऊर्ध्वाम्नायशतानिच
हिन्दी अर्थ

अत्यन्त गुप्त, हे महादेवि, यह घड़े से जन्मे को बताया गया। हज़ारों तन्त्र और ऊर्ध्वाम्नाय के सैकड़ों ग्रन्थ

English sense

Very secret, Mahādevī, it was told to the jar-born one. Thousands of tantras and hundreds of the upward tradition

पदार्थ · word by word
अतिगुह्यं
very secretअत्यन्त गुप्त
महादेवि
Mahādevīहे महादेवि
कथितं
toldकहा गया
कुम्भयोनये
to the jar-born oneघड़े से जन्मे को
सहस्राणि
thousandsहज़ारों
च
andऔर
तन्त्राणि
tantrasतन्त्र
ऊर्ध्वाम्नायशतानि
hundreds of the upward traditionऊर्ध्वाम्नाय के सैकड़ों
च
andऔर

Verse 105

कथितानि महेशानि न स्तोत्रं प्रकटितोत्तमम् ।
इति कारणतः स्तोत्रं गोप्येन्मतिमान् सदा ॥ १०५ ॥

kathitāni maheśāni na stotraṃ prakaṭitottamam
iti kāraṇataḥ stotraṃ gopyenmatimān sadā

कथितानिमहेशानिनस्तोत्रंप्रकटितोत्तमम्इतिकारणतःस्तोत्रंगोप्येन्मतिमान्सदा
हिन्दी अर्थ

कहे गए हैं, हे महेशानी, पर वह स्तोत्र नहीं जो सर्वोत्तम रूप में प्रकट किया गया है। इसी कारण बुद्धिमान सदा इस स्तोत्र को गुप्त रखे।

English sense

have been told, Maheśānī, but not the hymn revealed as the best. For this reason a wise person should always keep the hymn secret.

पदार्थ · word by word
कथितानि
have been toldकहे गए हैं
महेशानि
Maheśānīहे महेशानी
न
notनहीं
स्तोत्रं
the hymnस्तोत्र
प्रकटितोत्तमम्
revealed as the bestसर्वोत्तम रूप में प्रकट किया गया
इति
thusइस
कारणतः
for this reasonकारण से
स्तोत्रं
the hymnस्तोत्र
गोप्येन्मतिमान्
the wise one should keep secretबुद्धिमान गुप्त रखे
सदा
alwaysसदा

Verse 106

प्रकाशात् सिद्धिहानिः स्यात् तस्माद्यत्नेन गोपयेत् ।
अनात्मा स्तोत्रराजं हि षोडशीं जपतेऽधमः ॥ १०६ ॥

prakāśāt siddhihāniḥ syāt tasmādyatnena gopayet
anātmā stotrarājaṃ hi ṣoḍaśīṃ japate'dhamaḥ

प्रकाशात्सिद्धिहानिःस्यात्तस्माद्यत्नेनगोपयेत्अनात्मास्तोत्रराजंहिषोडशींजपतेऽधमः
हिन्दी अर्थ

प्रकट करने से सिद्धि नष्ट होती है; इसलिए प्रयत्न से इसकी रक्षा करे। जो नीच मनुष्य अपने को वश में न रखकर इस स्तोत्रराज की षोडशी का जप करता है,

English sense

By revealing it, success is lost; so guard it with effort. A lowly man who does not control himself and repeats the Ṣoḍaśī of this king of hymns

पदार्थ · word by word
प्रकाशात्
from revealingप्रकट करने से
सिद्धिहानिः
loss of successसिद्धि की हानि
स्यात्
it would beहोती है
तस्माद्यत्नेन
therefore with effortइसलिए प्रयत्न से
गोपयेत्
one should guardरक्षा करे
अनात्मा
the one without self-controlजो अपने को वश में नहीं रखता
स्तोत्रराजं
the king of hymnsस्तोत्रराज
हि
indeedही
षोडशीं
the Ṣoḍaśīषोडशी का
जपतेऽधमः
the lowly one repeatsनीच जप करता है

Verse 107

अल्पायुः स भवेत्सो देवपतिशापमानुयात् ।
इह लोके दरिद्रः स्यादन्ते नरकभाग् भवेत् ॥ १०७ ॥
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन पठनीयं च सर्वदा ।

alpāyuḥ sa bhavetso devapatiśāpamānuyāt
iha loke daridraḥ syādante narakabhāg bhavet
tasmāt sarvaprayatnena paṭhanīyaṃ ca sarvadā

अल्पायुःसभवेत्सोदेवपतिशापमानुयात्इहलोकेदरिद्रःस्यादन्तेनरकभाग्भवेत्तस्मात्सर्वप्रयत्नेनपठनीयंचसर्वदा
हिन्दी अर्थ

वह अल्पायु होगा और देवताओं के स्वामी का शाप पाएगा। इस लोक में वह निर्धन होगा और अन्त में नरक का भागी होगा। इसलिए पूरे प्रयत्न से इसे सदा पढ़ना चाहिए।

English sense

He will be short-lived, and he will bring on himself the curse of the lord of the gods. In this world he will be poor, and at the end he will have a share of hell. Therefore it should always be recited, with every effort.

पदार्थ · word by word
अल्पायुः
short-livedअल्पायु
स
heवह
भवेत्सो
he would be thatवही होगा
देवपतिशापमानुयात्
would incur the curse of the lord of the godsदेवताओं के स्वामी का शाप पाएगा
इह
in thisइस
लोके
worldलोक में
दरिद्रः
poorनिर्धन
स्यादन्ते
at the end he would beअन्त में होगा
नरकभाग्
sharer of hellनरक का भागी
भवेत्
may he beहो
तस्मात्
thereforeइसलिए
सर्वप्रयत्नेन
with every effortपूरे प्रयत्न से
पठनीयं
should be recitedपढ़ना चाहिए
च
andऔर
सर्वदा
alwaysसदा
इति श्रीमहात्रिपुरसुन्दरीत्रिशतीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras