Traditional · Daśamahāvidyā

भुवनेश्वरीत्रिशतीस्तोत्रम्

Bhuvaneshvari Trishati Stotram — Three hundred names of Bhuvaneśvarī, each beginning with Hrīṃ

A Mahavidyas hymn to Bhuvaneshwari, the fourth of the ten wisdom goddesses, as the lady of the worlds. Each of its three hundred names starts with hrīṅkāra, the sound of her seed Mantra, and then says where she lives, what she wears, what she knows or what she gives. It opens with a meditation verse and ends by naming her once more as Bhuvaneśvarī.

ध्यानम्Meditation

Verse dh1

आद्यामशेषजननीमरविन्दयोनेः विष्णोः
शिवस्य वपुः प्रतिपादयित्रीं सृष्टि स्थिति
क्षयकरीं जगतां त्रयाणां ध्याये
हृदा विमलयान्वहमम्बिके त्वाम् ॥

ādyāmaśeṣajananīmaravindayoneḥ viṣṇoḥ
śivasya vapuḥ pratipādayitrīṃ sṛṣṭi sthiti
kṣayakarīṃ jagatāṃ trayāṇāṃ dhyāye
hṛdā vimalayānvahamambike tvām

आद्याम्अशेषजननीम्अरविन्दयोनेःविष्णोःशिवस्यवपुः प्रतिपादयित्रींसृष्टि स्थिति क्षयकरींजगतां त्रयाणांध्यायेहृदाविमलयाअन्वहम्अम्बिके त्वाम्
हिन्दी अर्थ

हे माता, मैं रोज़ निर्मल हृदय से आपका ध्यान करता हूँ: आप आदि हैं, सबकी माता हैं, विष्णु, शिव और कमल से जन्मे ब्रह्मा को शरीर देने वाली हैं, और तीनों लोकों की रचना, पालन और संहार करने वाली हैं।

English sense

I meditate on you every day with a pure heart, O mother: the first one, the mother of all, who gives their bodies to Viṣṇu, to Śiva and to the lotus-born Brahmā, and who makes, keeps and ends the three worlds.

पदार्थ · word by word
आद्याम्
the first oneआदि को
अशेषजननीम्
the mother of allसबकी माता को
अरविन्दयोनेः
of the lotus-born Brahmāकमल से जन्मे ब्रह्मा के
विष्णोः
of Viṣṇuविष्णु के
शिवस्य
of Śivaशिव के
वपुः प्रतिपादयित्रीं
who gives the bodyशरीर देने वाली को
सृष्टि स्थिति क्षयकरीं
who makes, keeps and endsरचना, पालन और संहार करने वाली को
जगतां त्रयाणां
of the three worldsतीनों लोकों के
ध्याये
I meditateमैं ध्यान करता हूँ
हृदा
with the heartहृदय से
विमलया
pureनिर्मल
अन्वहम्
every dayप्रतिदिन
अम्बिके त्वाम्
you, O motherहे माता, आपको

अथ त्रिशतीस्तोत्रम्The three hundred names

Verse 1

ॐ ह्रीङ्कार प्रणवाकारा ह्रीङ्कार प्रणवात्मिका ।
ह्रीङ्कार पीठमध्यस्था ह्रीङ्कार प्रणवार्थदा ॥ १ ॥

oṃ hrīṅkāra praṇavākārā hrīṅkāra praṇavātmikā
hrīṅkāra pīṭhamadhyasthā hrīṅkāra praṇavārthadā

ह्रीङ्कार प्रणवाकाराह्रीङ्कार प्रणवात्मिकाह्रीङ्कार पीठमध्यस्थाह्रीङ्कार प्रणवार्थदा
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: ह्रीं और प्रणव के आकार वाली; ह्रीं और प्रणव की आत्मा; ह्रीं के पीठ के मध्य में बैठी; ह्रीं और प्रणव का अर्थ देने वाली।

English sense

Her names: whose shape is the Hrīṃ sound and the Praṇava; whose very self is the Hrīṃ sound and the Praṇava; seated in the middle of the Hrīṃ seat; who gives the meaning of the Hrīṃ sound and the Praṇava.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार प्रणवाकारा
whose shape is the Hrīṃ sound and the Praṇavaह्रीं और प्रणव के आकार वाली
ह्रीङ्कार प्रणवात्मिका
whose very self is the Hrīṃ sound and the Praṇavaह्रीं और प्रणव की आत्मा
ह्रीङ्कार पीठमध्यस्था
seated in the middle of the Hrīṃ seatह्रीं के पीठ के मध्य में बैठी
ह्रीङ्कार प्रणवार्थदा
who gives the meaning of the Hrīṃ sound and the Praṇavaह्रीं और प्रणव का अर्थ देने वाली

Verse 2

ह्रीङ्कार पद्मनिलया ह्रीङ्कारार्णव नाडिका ।
ह्रीङ्कार भालतिलका ह्रीङ्कार मुखलोचना ॥ २ ॥

hrīṅkāra padmanilayā hrīṅkārārṇava nāḍikā
hrīṅkāra bhālatilakā hrīṅkāra mukhalocanā

ह्रीङ्कार पद्मनिलयाह्रीङ्कारार्णव नाडिकाह्रीङ्कार भालतिलकाह्रीङ्कार मुखलोचना
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: ह्रीं के कमल में रहने वाली; ह्रीं के सागर की नाड़ी; माथे पर ह्रीं का तिलक लगाने वाली; ह्रीं ही जिसका मुख और नेत्र है।

English sense

Her names: who dwells in the lotus of Hrīṃ; the channel of the ocean of Hrīṃ; who wears Hrīṃ as the mark on her brow; whose face and eyes are Hrīṃ.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार पद्मनिलया
who dwells in the lotus of Hrīṃह्रीं के कमल में रहने वाली
ह्रीङ्कारार्णव नाडिका
the channel of the ocean of Hrīṃह्रीं के सागर की नाड़ी
ह्रीङ्कार भालतिलका
who wears Hrīṃ as the mark on her browमाथे पर ह्रीं का तिलक लगाने वाली
ह्रीङ्कार मुखलोचना
whose face and eyes are Hrīṃह्रीं ही जिसका मुख और नेत्र है

Verse 3

ह्रीङ्कार लोचनान्तस्था ह्रीङ्कार गृहदीपिका ।
ह्रीङ्कार वक्त्ररसना ह्रीङ्कार तरुकोमळा ॥ ३ ॥

hrīṅkāra locanāntasthā hrīṅkāra gṛhadīpikā
hrīṅkāra vaktrarasanā hrīṅkāra tarukomaḷā

ह्रीङ्कार लोचनान्तस्थाह्रीङ्कार गृहदीपिकाह्रीङ्कार वक्त्ररसनाह्रीङ्कार तरुकोमळा
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: नेत्र के कोने में ह्रीं रूप से रहने वाली; ह्रीं के घर का दीपक; ह्रीं ही जिसकी जीभ है; ह्रीं की कोमल कोंपल।

English sense

Her names: who rests at the corner of the eye as Hrīṃ; the lamp of the house of Hrīṃ; whose tongue is Hrīṃ; the tender sapling of Hrīṃ.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार लोचनान्तस्था
who rests at the corner of the eye as Hrīṃनेत्र के कोने में ह्रीं रूप से रहने वाली
ह्रीङ्कार गृहदीपिका
the lamp of the house of Hrīṃह्रीं के घर का दीपक
ह्रीङ्कार वक्त्ररसना
whose tongue is Hrīṃह्रीं ही जिसकी जीभ है
ह्रीङ्कार तरुकोमळा
the tender sapling of Hrīṃह्रीं की कोमल कोंपल

Verse 4

ह्रीङ्कार दन्तिनिलया ह्रीङ्कार शशिशीतला ।
ह्रीङ्कार तुरगारूढा ह्रीङ्कार पुरवासिनी ॥ ४ ॥

hrīṅkāra dantinilayā hrīṅkāra śaśiśītalā
hrīṅkāra turagārūḍhā hrīṅkāra puravāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

ह्रीङ्कार वनमध्यस्था ह्रीङ्कार वनकेसरी ।
ह्रीङ्कार वनसञ्चारी ह्रीङ्कार वनकुञ्जरी ॥ ५ ॥

hrīṅkāra vanamadhyasthā hrīṅkāra vanakesarī
hrīṅkāra vanasañcārī hrīṅkāra vanakuñjarī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

ह्रीङ्कार शैलनिलया ह्रीङ्कार गृहवासिनी ।
ह्रीङ्कार रससारज्ञा ह्रीङ्कार कुचकञ्चुका ॥ ६ ॥

hrīṅkāra śailanilayā hrīṅkāra gṛhavāsinī
hrīṅkāra rasasārajñā hrīṅkāra kucakañcukā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

ह्रीङ्कार नासाभरणा ह्रीङ्काराम्बुजचञ्चला ।
ह्रीङ्कार नासिकाश्वासा ह्रीङ्कार करकङ्कणा ॥ ७ ॥

hrīṅkāra nāsābharaṇā hrīṅkārāmbujacañcalā
hrīṅkāra nāsikāśvāsā hrīṅkāra karakaṅkaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

ह्रीङ्कार वृक्षकुसुमा ह्रीङ्कार तरुपल्लवा ।
ह्रीङ्कार पुष्पसौरभ्या ह्रीङ्कार मणिभूषणा ॥ ८ ॥

hrīṅkāra vṛkṣakusumā hrīṅkāra tarupallavā
hrīṅkāra puṣpasaurabhyā hrīṅkāra maṇibhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

ह्रीङ्कार मन्त्रफलदा ह्रीङ्कार फलरूपिणी ।
ह्रीङ्कार फलसारज्ञा ह्रीङ्कार गृहमङ्गळा ॥ ९ ॥

hrīṅkāra mantraphaladā hrīṅkāra phalarūpiṇī
hrīṅkāra phalasārajñā hrīṅkāra gṛhamaṅgaḷā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

ह्रीङ्कार मेघसलिला ह्रीङ्काराम्बरनिर्मला ।
ह्रीङ्कार मेरुनिलया ह्रीङ्कार जपमालिका ॥ १० ॥

hrīṅkāra meghasalilā hrīṅkārāmbaranirmalā
hrīṅkāra merunilayā hrīṅkāra japamālikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

ह्रीङ्कार हारपदका ह्रीङ्कारा हारभूषणा ।
ह्रीङ्कार हृदयान्तस्था ह्रीङ्कारार्णवमौक्तिका ॥ ११ ॥

hrīṅkāra hārapadakā hrīṅkārā hārabhūṣaṇā
hrīṅkāra hṛdayāntasthā hrīṅkārārṇavamauktikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

ह्रीङ्कार यज्ञनिलया ह्रीङ्कार हिमशैलजा ।
ह्रीङ्कार मधुमाधुर्या ह्रीङ्कार भुविसंस्थिता ॥ १२ ॥

hrīṅkāra yajñanilayā hrīṅkāra himaśailajā
hrīṅkāra madhumādhuryā hrīṅkāra bhuvisaṃsthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

ह्रीङ्कार दर्पणान्तस्था ह्रीङ्कार द्रुमवासिनी ।
ह्रीङ्कार विद्रुमलता ह्रीङ्कार गृहवासिनी ॥ १३ ॥

hrīṅkāra darpaṇāntasthā hrīṅkāra drumavāsinī
hrīṅkāra vidrumalatā hrīṅkāra gṛhavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

ह्रीङ्कार हृदयानन्दा ह्रीङ्कार रससंस्थिता ।
ह्रीङ्कार मुखलावण्या ह्रीङ्कार पदनूपुरा ॥ १४ ॥

hrīṅkāra hṛdayānandā hrīṅkāra rasasaṃsthitā
hrīṅkāra mukhalāvaṇyā hrīṅkāra padanūpurā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

ह्रीङ्कार मञ्चशयना ह्रीङ्कार पदसञ्चरा ।
ह्रीङ्कार नादश्रवणा ह्रीङ्कार शुकभाषिणी ॥ १५ ॥

hrīṅkāra mañcaśayanā hrīṅkāra padasañcarā
hrīṅkāra nādaśravaṇā hrīṅkāra śukabhāṣiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

ह्रीङ्कार पादुकाऽऽरूढा ह्रीङ्कार मृगलोचना ।
ह्रीङ्कार रथशिखरा ह्रीङ्कार पयसान्निधिः ॥ १६ ॥

hrīṅkāra pādukā''rūḍhā hrīṅkāra mṛgalocanā
hrīṅkāra rathaśikharā hrīṅkāra payasānnidhiḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

ह्रीङ्कार बिन्दुनादज्ञा ह्रीङ्कार रथपट्टिका ।
ह्रीङ्कार रथसारथ्या ह्रीङ्कार रथनिर्मिता ॥ १७ ॥

hrīṅkāra bindunādajñā hrīṅkāra rathapaṭṭikā
hrīṅkāra rathasārathyā hrīṅkāra rathanirmitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

ह्रीङ्कार पादविजया ह्रीङ्कारानलसंस्थिता ।
ह्रीङ्कार जगदाधारा ह्रीङ्कार क्षितरक्षणा ॥ १८ ॥

hrīṅkāra pādavijayā hrīṅkārānalasaṃsthitā
hrīṅkāra jagadādhārā hrīṅkāra kṣitarakṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

ह्रीङ्कार हेमप्रतिमा ह्रीङ्कार करपङ्कजा ।
ह्रीङ्कार ज्ञानविज्ञाना ह्रीङ्कार शुकवाहना ॥ १९ ॥

hrīṅkāra hemapratimā hrīṅkāra karapaṅkajā
hrīṅkāra jñānavijñānā hrīṅkāra śukavāhanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 20

ह्रीङ्कार गात्रालङ्कारा ह्रीङ्कार मनुसिद्धिदा ।
ह्रीङ्कार पञ्जरशुकी ह्रीङ्कार परतत्परा ॥ २० ॥

hrīṅkāra gātrālaṅkārā hrīṅkāra manusiddhidā
hrīṅkāra pañjaraśukī hrīṅkāra paratatparā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 21

ह्रीङ्कार जपसुप्रीता ह्रीङ्कार सदसिस्थिता ।
ह्रीङ्कार कूपसलिला ह्रीङ्कार मृगवाहना ॥ २१ ॥

hrīṅkāra japasuprītā hrīṅkāra sadasisthitā
hrīṅkāra kūpasalilā hrīṅkāra mṛgavāhanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 22

ह्रीङ्कार स्वर्गसोपाना ह्रीङ्कार भ्रूसुमध्यका ।
ह्रीङ्कार मुक्ताफलदा ह्रीङ्कारोदकनिर्मला ॥ २२ ॥

hrīṅkāra svargasopānā hrīṅkāra bhrūsumadhyakā
hrīṅkāra muktāphaladā hrīṅkārodakanirmalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 23

ह्रीङ्कार किङ्किणीनादा ह्रीङ्कार कुसुमार्चिता ।
ह्रीङ्कार कर्णिकासक्ता ह्रीङ्काराङ्गकयौवना ॥ २३ ॥

hrīṅkāra kiṅkiṇīnādā hrīṅkāra kusumārcitā
hrīṅkāra karṇikāsaktā hrīṅkārāṅgakayauvanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 24

ह्रीङ्कार मन्दिरान्तस्था ह्रीङ्कार मनुनिश्चला
ह्रीङ्कार पुष्पभ्रमरा ह्रीङ्कार तरुशारिका ॥ २४ ॥

hrīṅkāra mandirāntasthā hrīṅkāra manuniścalā
hrīṅkāra puṣpabhramarā hrīṅkāra taruśārikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 25

ह्रीङ्कार कण्ठाभरणा ह्रीङ्कार ज्ञानलोचना ।
ह्रीङ्कार हंसगमना ह्रीङ्कार मणिदीधितिका ॥ २५ ॥

hrīṅkāra kaṇṭhābharaṇā hrīṅkāra jñānalocanā
hrīṅkāra haṃsagamanā hrīṅkāra maṇidīdhitikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 26

ह्रीङ्कार कनकाशोभा ह्रीङ्कार कमलार्चिता ।
ह्रीङ्कार हिमशैलस्था ह्रीङ्कार क्षितिपालिनी ॥ २६ ॥

hrīṅkāra kanakāśobhā hrīṅkāra kamalārcitā
hrīṅkāra himaśailasthā hrīṅkāra kṣitipālinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 27

ह्रीङ्कार तरुमूलस्था ह्रीङ्कार कमलेन्दिरा ।
ह्रीङ्कार मन्त्रसामर्थ्या ह्रीङ्कार गुणनिर्मला ॥ २७ ॥

hrīṅkāra tarumūlasthā hrīṅkāra kamalendirā
hrīṅkāra mantrasāmarthyā hrīṅkāra guṇanirmalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 28

ह्रीङ्कार विद्याप्रकटा ह्रीङ्कार ध्यानधारिणी ।
ह्रीङ्कार गीतश्रवणा ह्रीङ्कार गिरिसंस्थिता ॥ २८ ॥

hrīṅkāra vidyāprakaṭā hrīṅkāra dhyānadhāriṇī
hrīṅkāra gītaśravaṇā hrīṅkāra girisaṃsthitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 29

ह्रीङ्कार विद्यासुभगा ह्रीङ्कार ललनाशुभा ।
ह्रीङ्कार विद्याश्रवणा ह्रीङ्कार विधिबोधना ॥ २९ ॥

hrīṅkāra vidyāsubhagā hrīṅkāra lalanāśubhā
hrīṅkāra vidyāśravaṇā hrīṅkāra vidhibodhanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 30

ह्रीङ्कार हस्तिगमना ह्रीङ्कार गजवाहना ।
ह्रीङ्कार विद्यानिपुणा ह्रीङ्कार श्रुतिभाषिणी ॥ ३० ॥

hrīṅkāra hastigamanā hrīṅkāra gajavāhanā
hrīṅkāra vidyānipuṇā hrīṅkāra śrutibhāṣiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 31

ह्रीङ्कार जयविजया ह्रीङ्कार जयकारिणी ।
ह्रीङ्कार जङ्गमारूढा ह्रीङ्कार जयदायिनी ॥ ३१ ॥

hrīṅkāra jayavijayā hrīṅkāra jayakāriṇī
hrīṅkāra jaṅgamārūḍhā hrīṅkāra jayadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 32

ह्रीङ्कार परतत्वज्ञा ह्रीङ्कार परबोधिनी ।
ह्रीङ्कारेन्द्र जालज्ञा ह्रीङ्कार कुतुकप्रिया ॥ ३२ ॥

hrīṅkāra paratatvajñā hrīṅkāra parabodhinī
hrīṅkārendra jālajñā hrīṅkāra kutukapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 33

ह्रीङ्कारागम शास्त्रज्ञा ह्रीङ्कार छान्दसस्वरा ।
ह्रीङ्कार परमानन्दा ह्रीङ्कार पटचित्रिका ॥ ३३ ॥

hrīṅkārāgama śāstrajñā hrīṅkāra chāndasasvarā
hrīṅkāra paramānandā hrīṅkāra paṭacitrikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 34

ह्रीङ्कार कर्णताटङ्का ह्रीङ्कार करुणार्णवा ।
ह्रीङ्कार क्रियासामर्थ्या ह्रीङ्कार क्रियाकारिणी ॥ ३४ ॥

hrīṅkāra karṇatāṭaṅkā hrīṅkāra karuṇārṇavā
hrīṅkāra kriyāsāmarthyā hrīṅkāra kriyākāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 35

ह्रीङ्कार तन्त्रचतुरा ह्रीङ्कारार्ध्वरदक्षिणा ।
ह्रीङ्कार मालिकाहारा ह्रीङ्कारसुमुखस्मिता ॥ ३५ ॥

hrīṅkāra tantracaturā hrīṅkārārdhvaradakṣiṇā
hrīṅkāra mālikāhārā hrīṅkārasumukhasmitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 36

ह्रीङ्कार देहनिलया ह्रीङ्कार स्तनमण्डिता ।
ह्रीङ्कार बीजस्मरणा ह्रीङ्कार भ्रूविलासिनी ॥ ३६ ॥

hrīṅkāra dehanilayā hrīṅkāra stanamaṇḍitā
hrīṅkāra bījasmaraṇā hrīṅkāra bhrūvilāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 37

ह्रीङ्कार पुस्तककरा ह्रीङ्कार धनवर्धिनी ।
ह्रीङ्कार क्रियासन्तुष्टा ह्रीङ्कार क्रियासाक्षिणी ॥ ३७ ॥

hrīṅkāra pustakakarā hrīṅkāra dhanavardhinī
hrīṅkāra kriyāsantuṣṭā hrīṅkāra kriyāsākṣiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 38

ह्रीङ्कार वेदिकान्तस्था ह्रीङ्कार मकुटोज्वला ।
ह्रीङ्कार पवनावेगा ह्रीङ्कार पदरञ्जका ॥ ३८ ॥

hrīṅkāra vedikāntasthā hrīṅkāra makuṭojvalā
hrīṅkāra pavanāvegā hrīṅkāra padarañjakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 39

ह्रीङ्कार धान्यविभवा ह्रीङ्कार भववैभवा ।
ह्रीङ्कार वैभवोत्साहा ह्रीङ्कार भवरञ्जका ॥ ३९ ॥

hrīṅkāra dhānyavibhavā hrīṅkāra bhavavaibhavā
hrīṅkāra vaibhavotsāhā hrīṅkāra bhavarañjakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 40

ह्रीङ्कार योगसन्तुष्टा ह्रीङ्कार योगसंस्थिता ।
ह्रीङ्कार भाग्यनिलया ह्रीङ्कार भाग्यदायिनी ॥ ४० ॥

hrīṅkāra yogasantuṣṭā hrīṅkāra yogasaṃsthitā
hrīṅkāra bhāgyanilayā hrīṅkāra bhāgyadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 41

ह्रीङ्कार रत्नसौवर्णा ह्रीङ्कार स्वर्णशृङ्खला ।
ह्रीङ्कार शङ्खनादज्ञा ह्रीङ्कार शिखिवाहना ॥ ४१ ॥

hrīṅkāra ratnasauvarṇā hrīṅkāra svarṇaśṛṅkhalā
hrīṅkāra śaṅkhanādajñā hrīṅkāra śikhivāhanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 42

ह्रीङ्कार पर्वतारूढा ह्रीङ्कार प्राणसाक्षिणी ।
ह्रीङ्कार पर्वतान्तस्था ह्रीङ्कार पुरमध्यगा ॥ ४२ ॥

hrīṅkāra parvatārūḍhā hrīṅkāra prāṇasākṣiṇī
hrīṅkāra parvatāntasthā hrīṅkāra puramadhyagā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 43

ह्रीङ्कार रविमध्यस्था ह्रीङ्काराम्बरचन्द्रिका ।
ह्रीङ्कार गगनाकारा ह्रीङ्कार व्योमतारका ॥ ४३ ॥

hrīṅkāra ravimadhyasthā hrīṅkārāmbaracandrikā
hrīṅkāra gaganākārā hrīṅkāra vyomatārakā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 44

ह्रीङ्कार विश्वजननी ह्रीङ्कार पुरपालिनी ।
ह्रीङ्कार विश्वनिलया ह्रीङ्कारेक्षुरसप्रिया ॥ ४४ ॥

hrīṅkāra viśvajananī hrīṅkāra purapālinī
hrīṅkāra viśvanilayā hrīṅkārekṣurasapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 45

ह्रीङ्कार विश्वमध्यस्था ह्रीङ्कार क्षितिमर्षिणी ।
ह्रीङ्कार विश्वसान्निध्या ह्रीङ्कार स्वर्गवासिनी ॥ ४५ ॥

hrīṅkāra viśvamadhyasthā hrīṅkāra kṣitimarṣiṇī
hrīṅkāra viśvasānnidhyā hrīṅkāra svargavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 46

ह्रीङ्कार विश्वसारज्ञा ह्रीङ्कार लोकनिर्माता ।
ह्रीङ्कार विश्वसामर्थ्या ह्रीङ्कार वटवासिनी ॥ ४६ ॥

hrīṅkāra viśvasārajñā hrīṅkāra lokanirmātā
hrīṅkāra viśvasāmarthyā hrīṅkāra vaṭavāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 47

ह्रीङ्कार कुलसन्तुष्टा ह्रीङ्कार कुलनायिका ।
ह्रीङ्कार कुलसान्निध्या ह्रीङ्कार कुलमोहिनी ॥ ४७ ॥

hrīṅkāra kulasantuṣṭā hrīṅkāra kulanāyikā
hrīṅkāra kulasānnidhyā hrīṅkāra kulamohinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 48

ह्रीङ्कार कुलतन्त्रज्ञा ह्रीङ्कार कुलरूपिणी ।
ह्रीङ्कार कालिफलदा ह्रीङ्कार कुलसाक्षिणी ॥ ४८ ॥

hrīṅkāra kulatantrajñā hrīṅkāra kularūpiṇī
hrīṅkāra kāliphaladā hrīṅkāra kulasākṣiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 49

ह्रीङ्कारालिकापूर्णा ह्रीङ्कार कुलनिर्मिता ।
ह्रीङ्कार कुलकर्मज्ञा ह्रीङ्कार नटनप्रिया ॥ ४९ ॥

hrīṅkārālikāpūrṇā hrīṅkāra kulanirmitā
hrīṅkāra kulakarmajñā hrīṅkāra naṭanapriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 50

ह्रीङ्कार मेघनिनादा ह्रीङ्कार कटिमेखला ।
ह्रीङ्कार सच्चिदानन्दा ह्रीङ्कारात्म स्वरूपिणी ॥ ५० ॥

hrīṅkāra meghaninādā hrīṅkāra kaṭimekhalā
hrīṅkāra saccidānandā hrīṅkārātma svarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 51

ह्रीङ्कार निष्कलाकारा ह्रीङ्कार परमात्मिका ।
ह्रीङ्कार ब्रह्मनिलया ह्रीङ्कार ब्रह्मरूपिणी ॥ ५१ ॥

hrīṅkāra niṣkalākārā hrīṅkāra paramātmikā
hrīṅkāra brahmanilayā hrīṅkāra brahmarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 52

ह्रीङ्कार चित्तविमला ह्रीङ्कार श्रीमनोहरा ।
ह्रीङ्कार परमानन्दा ह्रीङ्कार ज्ञानरूपिणी ॥ ५२ ॥

hrīṅkāra cittavimalā hrīṅkāra śrīmanoharā
hrīṅkāra paramānandā hrīṅkāra jñānarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 53

ह्रीङ्कार वेदपठना ह्रीङ्काराम्बोधिचन्द्रिका ।
ह्रीङ्कार विहगावेगा ह्रीङ्काराचलनिश्चला ॥ ५३ ॥

hrīṅkāra vedapaṭhanā hrīṅkārāmbodhicandrikā
hrīṅkāra vihagāvegā hrīṅkārācalaniścalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 54

ह्रीङ्कार द्वन्द्वनिर्द्वन्द्वा ह्रीङ्कारागमनिर्मला ।
ह्रीङ्कार सङ्गनिस्सङ्गा ह्रीङ्काराचित्स्वरूपिणी ॥ ५४ ॥

hrīṅkāra dvandvanirdvandvā hrīṅkārāgamanirmalā
hrīṅkāra saṅganissaṅgā hrīṅkārācitsvarūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 55

ह्रीङ्कार सुगुणाकारा ह्रीङ्कार सुगुणोत्तमा ।
ह्रीङ्कारागम सन्तुष्टा ह्रीङ्कारागम पूजिता ॥ ५५ ॥

hrīṅkāra suguṇākārā hrīṅkāra suguṇottamā
hrīṅkārāgama santuṣṭā hrīṅkārāgama pūjitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 56

ह्रीङ्कारागम नैपुण्या ह्रीङ्कारागम साक्षिणी ।
ह्रीङ्कारागम तत्त्वज्ञा ह्रीङ्कारागम वर्द्धिनी ॥ ५६ ॥

hrīṅkārāgama naipuṇyā hrīṅkārāgama sākṣiṇī
hrīṅkārāgama tattvajñā hrīṅkārāgama varddhinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 57

ह्रीङ्कारागम मन्त्रस्था ह्रीङ्कारागम दायिनी ।
ह्रीङ्कार वामनिलया ह्रीङ्कार निधिदायिनी ॥ ५७ ॥

hrīṅkārāgama mantrasthā hrīṅkārāgama dāyinī
hrīṅkāra vāmanilayā hrīṅkāra nidhidāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 58

ह्रीङ्कार वृक्षविहगा ह्रीङ्कार वृषवाहिनी ।
ह्रीङ्कार जीवसायुज्या ह्रीङ्कार शरपञ्जरा ॥ ५८ ॥

hrīṅkāra vṛkṣavihagā hrīṅkāra vṛṣavāhinī
hrīṅkāra jīvasāyujyā hrīṅkāra śarapañjarā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 59

ह्रीङ्कार मुक्तिसाम्राज्या ह्रीङ्कारेन्दु समप्रभा ।
ह्रीङ्कार तारकाहारा ह्रीङ्कार तरुवासिनी ॥ ५९ ॥

hrīṅkāra muktisāmrājyā hrīṅkārendu samaprabhā
hrīṅkāra tārakāhārā hrīṅkāra taruvāsinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 60

ह्रीङ्कार वेदतत्त्वज्ञा ह्रीङ्काराद्भुत वैभवा ।
ह्रीङ्कारोपनिषद्वाक्या ह्रीङ्कारोपनिषद्श्रुता ॥ ६० ॥

hrīṅkāra vedatattvajñā hrīṅkārādbhuta vaibhavā
hrīṅkāropaniṣadvākyā hrīṅkāropaniṣadśrutā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 61

ह्रीङ्कारोपनिषद्सारा ह्रीङ्कारोपनिषद्स्तुता ।
ह्रीङ्कार क्षेत्रनिलया ह्रीङ्कार क्षेत्रनिर्मिता ॥ ६१ ॥

hrīṅkāropaniṣadsārā hrīṅkāropaniṣadstutā
hrīṅkāra kṣetranilayā hrīṅkāra kṣetranirmitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 62

ह्रीङ्कार क्षेत्रालङ्कारा ह्रीङ्कार क्षेत्रपालिनी ।
ह्रीङ्कार स्वर्णबिम्बस्ता ह्रीङ्कार स्वर्णभूषणा ॥ ६२ ॥

hrīṅkāra kṣetrālaṅkārā hrīṅkāra kṣetrapālinī
hrīṅkāra svarṇabimbastā hrīṅkāra svarṇabhūṣaṇā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 63

ह्रीङ्कार स्वर्णमकुटा ह्रीङ्कार स्वर्णविग्रहा ।
ह्रीङ्कारान्दोलिकारूढा ह्रीङ्कारान्दोलिकाप्रिया ॥ ६३ ॥

hrīṅkāra svarṇamakuṭā hrīṅkāra svarṇavigrahā
hrīṅkārāndolikārūḍhā hrīṅkārāndolikāpriyā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 64

ह्रीङ्कार शशिबिम्बस्था ह्रीङ्कार शशिभूषणा ।
ह्रीङ्कार बिन्दुसन्तुष्टा ह्रीङ्कारामृतदायिनी ॥ ६४ ॥

hrīṅkāra śaśibimbasthā hrīṅkāra śaśibhūṣaṇā
hrīṅkāra bindusantuṣṭā hrīṅkārāmṛtadāyinī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 65

ह्रीङ्कार बिन्दुनिलया ह्रीङ्कारामृतरूपिणी ।
ह्रीङ्कार त्रिगुणाकारा ह्रीङ्कार त्रयलोचना ॥ ६५ ॥

hrīṅkāra bindunilayā hrīṅkārāmṛtarūpiṇī
hrīṅkāra triguṇākārā hrīṅkāra trayalocanā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 66

ह्रीङ्कार त्रयनामस्था ह्रीङ्कार त्रिदिवेश्वरी ।
ह्रीङ्कार मध्यनिलया ह्रीङ्काराक्षर निर्मिता ॥ ६६ ॥

hrīṅkāra trayanāmasthā hrīṅkāra tridiveśvarī
hrīṅkāra madhyanilayā hrīṅkārākṣara nirmitā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 67

ह्रीङ्काराक्षर मन्त्रज्ञा ह्रीङ्काराक्षरसाक्षिणी ।
ह्रीङ्काराक्षर संयुक्ता ह्रीङ्काराक्षररूपिणी ॥ ६७ ॥

hrīṅkārākṣara mantrajñā hrīṅkārākṣarasākṣiṇī
hrīṅkārākṣara saṃyuktā hrīṅkārākṣararūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 68

ह्रीङ्काराक्षर सारज्ञा ह्रीङ्काराक्षरवर्द्धिनी ।
ह्रीङ्काराक्षर नामान्तस्था ह्रीङ्काराक्षर कारिणी ॥ ६८ ॥

hrīṅkārākṣara sārajñā hrīṅkārākṣaravarddhinī
hrīṅkārākṣara nāmāntasthā hrīṅkārākṣara kāriṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 69

ह्रीङ्काराक्षर सन्तुष्टा ह्रीङ्काराक्षर मालिका ।
ह्रीङ्कार ज्योतिषप्रज्ञा ह्रीङ्कार ज्योतिरूपिणी ॥ ६९ ॥

hrīṅkārākṣara santuṣṭā hrīṅkārākṣara mālikā
hrīṅkāra jyotiṣaprajñā hrīṅkāra jyotirūpiṇī

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 70

ह्रीङ्कार ऋक्स्वरूपज्ञा ह्रीङ्कार यजुषिप्रिया ।
ह्रीङ्कार सामश्रवणा ह्रीङ्काराथर्वणात्मिका ॥ ७० ॥

hrīṅkāra ṛksvarūpajñā hrīṅkāra yajuṣipriyā
hrīṅkāra sāmaśravaṇā hrīṅkārātharvaṇātmikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 71

ह्रीङ्कारोत्पल वेदज्ञा ह्रीङ्कार प्रणवात्मिका ।
ह्रीङ्कार कोशनिलया ह्रीङ्कारादर्शबिम्बिका ॥ ७१ ॥

hrīṅkārotpala vedajñā hrīṅkāra praṇavātmikā
hrīṅkāra kośanilayā hrīṅkārādarśabimbikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 72

ह्रीङ्कार मणिदीप्तार्चिः ह्रीङ्कार मधुरेश्वरी ।
ह्रीङ्कार शब्दश्रवणा ह्रीङ्कारार्थ विचारिणी ॥ ७२ ॥

hrīṅkāra maṇidīptārciḥ hrīṅkāra madhureśvarī
hrīṅkāra śabdaśravaṇā hrīṅkārārtha vicāriṇī

ह्रीङ्कार मणिदीप्तार्चिःह्रीङ्कार मधुरेश्वरीह्रीङ्कार शब्दश्रवणाह्रीङ्कारार्थ विचारिणी
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: चमकते मणि की ज्वाला ह्रीं; मधुर स्वामिनी ह्रीं; शब्द सुनने वाली ह्रीं; अर्थ पर विचार करने वाली ह्रीं।

English sense

Her names: the flame of the gleaming jewel as Hrīṃ; the sweet queen as Hrīṃ; who listens to words as Hrīṃ; who considers the meaning as Hrīṃ.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार मणिदीप्तार्चिः
the flame of the gleaming jewel as Hrīṃचमकते मणि की ज्वाला ह्रीं
ह्रीङ्कार मधुरेश्वरी
the sweet queen as Hrīṃमधुर स्वामिनी ह्रीं
ह्रीङ्कार शब्दश्रवणा
who listens to words as Hrīṃशब्द सुनने वाली ह्रीं
ह्रीङ्कारार्थ विचारिणी
who considers the meaning as Hrīṃअर्थ पर विचार करने वाली ह्रीं

Verse 73

ह्रीङ्कार तर्कवादज्ञा ह्रीङ्कार कवचान्विता ।
ह्रीङ्कार योगसारज्ञा ह्रीङ्कार प्राणनायिका ॥ ७३ ॥

hrīṅkāra tarkavādajñā hrīṅkāra kavacānvitā
hrīṅkāra yogasārajñā hrīṅkāra prāṇanāyikā

ह्रीङ्कार तर्कवादज्ञाह्रीङ्कार कवचान्विताह्रीङ्कार योगसारज्ञाह्रीङ्कार प्राणनायिका
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: तर्क और वाद जानने वाली ह्रीं; ह्रीं के कवच से युक्त; योग का सार जानने वाली ह्रीं; प्राणों की नायिका ह्रीं।

English sense

Her names: who knows debate and reasoning as Hrīṃ; clad in the armour of Hrīṃ; who knows the essence of yoga as Hrīṃ; the leader of the breath as Hrīṃ.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार तर्कवादज्ञा
who knows debate and reasoning as Hrīṃतर्क और वाद जानने वाली ह्रीं
ह्रीङ्कार कवचान्विता
clad in the armour of Hrīṃह्रीं के कवच से युक्त
ह्रीङ्कार योगसारज्ञा
who knows the essence of yoga as Hrīṃयोग का सार जानने वाली ह्रीं
ह्रीङ्कार प्राणनायिका
the leader of the breath as Hrīṃप्राणों की नायिका ह्रीं

Verse 74

ह्रीङ्कार प्रळयाकारा ह्रीङ्कार परमुक्तिदा ।
ह्रीङ्कार राजमातङ्गी ह्रीङ्कार ललिताम्बिका ॥ ७४ ॥

hrīṅkāra praḷayākārā hrīṅkāra paramuktidā
hrīṅkāra rājamātaṅgī hrīṅkāra lalitāmbikā

ह्रीङ्कार प्रळयाकाराह्रीङ्कार परमुक्तिदाह्रीङ्कार राजमातङ्गीह्रीङ्कार ललिताम्बिका
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: महाप्रलय के आकार वाली ह्रीं; परम मुक्ति देने वाली ह्रीं; राजमातङ्गी ह्रीं; माता ललिता ह्रीं।

English sense

Her names: whose form is the great dissolution as Hrīṃ; the giver of the highest liberation as Hrīṃ; the royal Mātaṅgī as Hrīṃ; Lalitā, the mother, as Hrīṃ.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार प्रळयाकारा
whose form is the great dissolution as Hrīṃमहाप्रलय के आकार वाली ह्रीं
ह्रीङ्कार परमुक्तिदा
the giver of the highest liberation as Hrīṃपरम मुक्ति देने वाली ह्रीं
ह्रीङ्कार राजमातङ्गी
the royal Mātaṅgī as Hrīṃराजमातङ्गी ह्रीं
ह्रीङ्कार ललिताम्बिका
Lalitā, the mother, as Hrīṃमाता ललिता ह्रीं

Verse 75

ह्रीङ्कार तारकब्रह्म ह्रीङ्कार परसौख्यदा ।
ह्रीङ्कार भुवनाम्बिका ह्रीङ्कार भुवनेश्वरी ॥ ७५ ॥

hrīṅkāra tārakabrahma hrīṅkāra parasaukhyadā
hrīṅkāra bhuvanāmbikā hrīṅkāra bhuvaneśvarī

ह्रीङ्कार तारकब्रह्मह्रीङ्कार परसौख्यदाह्रीङ्कार भुवनाम्बिकाह्रीङ्कार भुवनेश्वरी
हिन्दी अर्थ

उनके नाम हैं: तारने वाला ब्रह्म ह्रीं; परम सुख देने वाली ह्रीं; लोकों की माता ह्रीं; भुवनेश्वरी, लोकों की स्वामिनी ह्रीं।

English sense

Her names: the saving Brahman as Hrīṃ; the giver of the highest joy as Hrīṃ; the mother of the worlds as Hrīṃ; Bhuvaneśvarī, the lady of the worlds, as Hrīṃ.

पदार्थ · word by word
ह्रीङ्कार तारकब्रह्म
the saving Brahman as Hrīṃतारने वाला ब्रह्म ह्रीं
ह्रीङ्कार परसौख्यदा
the giver of the highest joy as Hrīṃपरम सुख देने वाली ह्रीं
ह्रीङ्कार भुवनाम्बिका
the mother of the worlds as Hrīṃलोकों की माता ह्रीं
ह्रीङ्कार भुवनेश्वरी
Bhuvaneśvarī, the lady of the worlds, as Hrīṃभुवनेश्वरी, लोकों की स्वामिनी ह्रीं
इति श्रीभुवनेश्वरित्रिशतिस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Bhuvaneshwari भुवनेश्वरी One of the ten Mahavidyas, meditated upon using the Dhyana mantra from Chapter 11 of the Durga Saptashati, together with the Devi Pranava — permissible without formal initiation.
Stotra स्तोत्र A hymn of praise to a deity, recitable without initiation, as distinct from a mantra which is not.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras