Traditional · Daśamahāvidyā

भुवनेश्वरीपञ्जरस्तोत्रम्

Bhuvaneshvari Panjara Stotram — The cage of Bhuvaneśvarī: a prayer for protection on every side

A pañjara is a cage: the reciter sets himself inside it so that harm cannot reach him. Here the cage is built from thirteen short mantra-verses to Bhuvaneshwari, one for each direction. Each holds her to a weapon she carries, asks her to destroy the reciter's enemies, and ends with a Gāyatrī-like line to her as the enchantress of the three worlds. Three opening verses say what the cage protects against; the closing verses say when to recite it.

अथ पञ्जरस्तोत्रम्The cage

Verse o1

इदं श्री भुवनेश्वर्याः पञ्जरं भुवि दुर्लभम् ।
येन संरक्षितो मर्त्यो वाणैः शस्त्रैर्न बाध्यते ॥ १ ॥

idaṃ śrī bhuvaneśvaryāḥ pañjaraṃ bhuvi durlabham
yena saṃrakṣito martyo vāṇaiḥ śastrairna bādhyate

इदंश्रीभुवनेश्वर्याःपञ्जरंभुविदुर्लभम्येनसंरक्षितोमर्त्योवाणैःशस्त्रैर्नबाध्यते
हिन्दी अर्थ

श्री भुवनेश्वरी का यह पिंजरा (रक्षा-कवच) पृथ्वी पर दुर्लभ है। इससे रक्षित मनुष्य बाणों और शस्त्रों से कष्ट नहीं पाता,

English sense

This cage of Śrī Bhuvaneśvarī is hard to find on earth. A mortal guarded by it is not harmed by arrows or weapons,

पदार्थ · word by word
इदं
thisयह
श्री
Śrīश्री
भुवनेश्वर्याः
of Bhuvaneśvarīभुवनेश्वरी का
पञ्जरं
cageपिंजरा
भुवि
on earthपृथ्वी पर
दुर्लभम्
hard to findदुर्लभ है
येन
by whichजिससे
संरक्षितो
guardedरक्षित
मर्त्यो
a mortalमनुष्य
वाणैः
by arrowsबाणों से
शस्त्रैर्न
by weapons … notशस्त्रों से … नहीं
बाध्यते
is harmedकष्ट पाता है

Verse o2

ज्वरमारीपशुव्याघ्रकृत्याचौराद्युपद्रवैः ।
नद्यम्बुधरणीविद्युत्कृशानुभुजगारिभिः ॥ २ ॥

jvaramārīpaśuvyāghrakṛtyācaurādyupadravaiḥ
nadyambudharaṇīvidyutkṛśānubhujagāribhiḥ

ज्वरमारीपशुव्याघ्रकृत्याचौराद्युपद्रवैःनद्यम्बुधरणीविद्युत्कृशानुभुजगारिभिः
हिन्दी अर्थ

और ज्वर, महामारी, पशु, बाघ, तान्त्रिक प्रयोग और चोर आदि के उपद्रवों से तथा नदी, जल, पृथ्वी, बिजली, अग्नि, साँप और शत्रुओं से भी नहीं।

English sense

nor by the troubles of fever, plague, beasts, tigers, spells and thieves, nor by rivers, water, earth, lightning, fire, snakes or enemies.

पदार्थ · word by word
ज्वरमारीपशुव्याघ्रकृत्याचौराद्युपद्रवैः
by troubles such as fever, plague, beasts, tigers, spells and thievesज्वर, महामारी, पशु, बाघ, तान्त्रिक प्रयोग और चोर आदि के उपद्रवों से
नद्यम्बुधरणीविद्युत्कृशानुभुजगारिभिः
by rivers, water, earth, lightning, fire, snakes and enemiesनदी, जल, पृथ्वी, बिजली, अग्नि, साँप और शत्रुओं से

Verse o3

सौभाग्यारोग्यसम्पत्तिकीर्तिकान्तियशोऽर्थदम् ॥ ३ ॥

saubhāgyārogyasampattikīrtikāntiyaśo'rthadam

सौभाग्यारोग्यसम्पत्तिकीर्तिकान्तियशोऽर्थदम्
हिन्दी अर्थ

यह सौभाग्य, आरोग्य, सम्पत्ति, कीर्ति, कान्ति, यश और धन देता है।

English sense

It gives good fortune, health, riches, fame, radiance, renown and wealth.

पदार्थ · word by word
सौभाग्यारोग्यसम्पत्तिकीर्तिकान्तियशोऽर्थदम्
giver of good fortune, health, riches, fame, radiance, renown and wealthसौभाग्य, आरोग्य, सम्पत्ति, कीर्ति, कान्ति, यश और धन देने वाला

पञ्जरमन्त्राःThe thirteen verses of the cage

Verse 1

ॐ क्रों श्रींह्रींऐं सौः पूर्वेऽधिष्ठाय मां पाहि चक्रिणि भुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ।
कृष्णवर्णे महद्भूते बृहत्कर्णे भयङ्करि ॥
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ॥
यदि शक्यमशक्यं तन्मे भगवति शमय स्वाहा ।
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ १ ॥

oṃ kroṃ śrīṃhrīṃaiṃ sauḥ pūrve'dhiṣṭhāya māṃ pāhi cakriṇi bhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte bṛhatkarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

ॐक्रोंश्रींह्रींऐंसौःपूर्वेऽधिष्ठायमांपाहिचक्रिणिभुवनेश्वरियोगविद्येमहामायेयोगिनीगणसेवितेकृष्णवर्णेमहद्भूतेबृहत्कर्णेभयङ्करिदेवदेविमहादेविममशत्रून्विनाशयउत्तिष्ठपुरुषेकिंस्वपिषिभयंमेंसमुपस्थितम्यदिशक्यमशक्यंतन्मेभगवतिशमयस्वाहात्रैलोक्यमोहिन्यैविद्महेविश्वजनन्यैधीमहितन्नःशक्तिःप्रचोदयात्
हिन्दी अर्थ

ॐ क्रों श्रीं ह्रीं ऐं सौः। पूर्व में स्थित होकर मेरी रक्षा करो, हे चक्र धारण करने वाली भुवनेश्वरी। हे योगविद्या, महामाया, योगिनियों के समूह से सेवित, श्याम वर्ण वाली महान सत्ता, बड़े कानों वाली भयंकर रूप वाली! देवों की देवी, महादेवी, मेरे शत्रुओं को नष्ट करो। उठो, हे परम सत्ता! क्यों सोती हो? मुझ पर भय आ पहुँचा है। चाहे वह सम्भव हो या असम्भव, हे भगवती, उसे मेरे लिए शान्त करो: स्वाहा। हम तीनों लोकों को मोहित करने वाली को जानें; हम विश्व की माता का ध्यान करें; वह शक्ति हमें प्रेरित करे।

English sense

Oṃ, kroṃ, śrīṃ hrīṃ aiṃ, sauḥ. Standing in the east, protect me, O discus-bearer, O Bhuvaneśvarī. O lore of yoga, great Māyā, served by the hosts of yoginīs, dark-hued great being, big-eared fearsome one! Goddess of the gods, great goddess, destroy my enemies. Rise, O supreme being! Why do you sleep? Fear has come upon me. Whether it is possible or impossible, quiet that for me, O blessed one: svāhā. May we know the enchantress of the three worlds; may we meditate on the mother of the world; may that Śakti inspire us.

पदार्थ · word by word
ॐ
Oṃॐ
क्रों
kroṃक्रों
श्रींह्रींऐं
śrīṃ hrīṃ aiṃश्रीं ह्रीं ऐं
सौः
sauḥसौः
पूर्वेऽधिष्ठाय
standing in the eastपूर्व में स्थित होकर
मां
meमेरी
पाहि
protectरक्षा करो
चक्रिणि
O bearer of the discusहे चक्र धारण करने वाली
भुवनेश्वरि
Bhuvaneśvarīभुवनेश्वरी
योगविद्ये
O lore of yogaहे योगविद्या
महामाये
great Māyāमहामाया
योगिनीगणसेविते
served by the hosts of yoginīsयोगिनियों के समूह से सेवित
कृष्णवर्णे
dark-hued oneश्याम वर्ण वाली
महद्भूते
great beingमहान सत्ता
बृहत्कर्णे
big-eared oneबड़े कानों वाली
भयङ्करि
fearsome oneभयंकर रूप वाली
देवदेवि
goddess of the godsदेवों की देवी
महादेवि
great goddessमहादेवी
मम
myमेरे
शत्रून्
enemiesशत्रुओं को
विनाशय
destroyनष्ट करो
उत्तिष्ठ
riseउठो
पुरुषे
O supreme beingहे परम सत्ता
किं
whyक्यों
स्वपिषि
do you sleepसोती हो
भयं
fearभय
में
on meमुझ पर
समुपस्थितम्
has comeआ पहुँचा है
यदि
whetherचाहे
शक्यमशक्यं
possible or impossibleसम्भव हो या असम्भव
तन्मे
that for meवह मेरे लिए
भगवति
O blessed oneहे भगवती
शमय
quietशान्त करो
स्वाहा
svāhāस्वाहा
त्रैलोक्यमोहिन्यै
the enchantress of the three worldsतीनों लोकों को मोहित करने वाली को
विद्महे
may we knowहम जानें
विश्वजनन्यै
the mother of the worldविश्व की माता को
धीमहि
may we meditateहम ध्यान करें
तन्नः
may that … usवह हमें
शक्तिः
Śaktiशक्ति
प्रचोदयात्
inspireप्रेरित करे

Verse 2

ममाग्नेयां स्थिता पाहि गदिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ २ ॥

mamāgneyāṃ sthitā pāhi gadinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 3

याम्येऽधिष्ठाय मां पाहि शङ्खिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ३ ॥

yāmye'dhiṣṭhāya māṃ pāhi śaṅkhinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

नैरृत्ये मां स्थिता पाहि खड्गिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ४ ॥

nairṛtye māṃ sthitā pāhi khaḍginībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

पश्चिमे मां स्थिता पाहि पाशिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ५ ॥

paścime māṃ sthitā pāhi pāśinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

वायव्ये मां स्थिता पाहि शक्तिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ६ ॥

vāyavye māṃ sthitā pāhi śaktinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

सौम्येऽधिष्ठाय मां पाहि चापिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ७ ॥

saumye'dhiṣṭhāya māṃ pāhi cāpinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

ईशेऽधिष्ठाय मां पाहि शूलिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ८ ॥

īśe'dhiṣṭhāya māṃ pāhi śūlinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

ऊर्ध्वेऽधिष्ठाय मां पाहि पद्मिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ९ ॥

ūrdhve'dhiṣṭhāya māṃ pāhi padminībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

अधस्तान्मां स्थिता पाहि वाणिनीभुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ १० ॥

adhastānmāṃ sthitā pāhi vāṇinībhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

अग्रतो मां सदा पाहि साङ्कुशे भुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ ११ ॥

agrato māṃ sadā pāhi sāṅkuśe bhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

पृष्ठतो मां स्थिता पाहि वरदे भुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ १२ ॥

pṛṣṭhato māṃ sthitā pāhi varade bhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

सर्वतो मां सदा पाहि सायुधे भुवनेश्वरि ।
योगविद्ये महामाये योगिनीगणसेविते ॥
कृष्णवर्णे महद्भूते लम्बकर्णे भयङ्करि ।
देवदेवि महादेवि मम शत्रून् विनाशय ।
उत्तिष्ठ पुरुषे किं स्वपिषि भयं में समुपस्थितम् ।
यदि शक्यमशक्यं वा तन्मे भगवति शमय स्वाहा ॥
त्रैलोक्यमोहिन्यै विद्महे विश्वजनन्यै धीमहि
तन्नः शक्तिः प्रचोदयात् ॥ १३ ॥

sarvato māṃ sadā pāhi sāyudhe bhuvaneśvari
yogavidye mahāmāye yoginīgaṇasevite
kṛṣṇavarṇe mahadbhūte lambakarṇe bhayaṅkari
devadevi mahādevi mama śatrūn vināśaya
uttiṣṭha puruṣe kiṃ svapiṣi bhayaṃ meṃ samupasthitam
yadi śakyamaśakyaṃ vā tanme bhagavati śamaya svāhā
trailokyamohinyai vidmahe viśvajananyai dhīmahi
tannaḥ śaktiḥ pracodayāt

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

फलश्रुतिःThe fruit of reciting it

Verse ph1

प्रोक्ता दिङ्मनवो देवि चतुर्दश शुभप्रदाः ।
एतत् पञ्जरमाख्यातं सर्वरक्षाकरं नृणाम् ॥

proktā diṅmanavo devi caturdaśa śubhapradāḥ
etat pañjaramākhyātaṃ sarvarakṣākaraṃ nṛṇām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph2

गोपनीयं प्रयत्नेन स्वयोनिरिव पार्वति ।
न भक्ताय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन ॥

gopanīyaṃ prayatnena svayoniriva pārvati
na bhaktāya pradātavyaṃ nāśiṣyāya kadācana

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph3

सिद्धिकामो महादेवि गोपयेन्मातृजारवत् ।
भयकाले होमकाले पूजाकाले विशेषतः ॥

siddhikāmo mahādevi gopayenmātṛjāravat
bhayakāle homakāle pūjākāle viśeṣataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph4

दीपस्यारम्भकाले वै यः कुर्यात् पञ्जरं सुधीः ।
सर्वान् कामानवाप्नोति प्रत्यूहैर्नाभिभूयते ॥

dīpasyārambhakāle vai yaḥ kuryāt pañjaraṃ sudhīḥ
sarvān kāmānavāpnoti pratyūhairnābhibhūyate

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse ph5

रणे राजकुले द्यूते सर्वत्र विजयी भवेत् ।
कृत्यारोगपिशाचाद्यैर्न कदाचित् प्रबाध्यते ॥

raṇe rājakule dyūte sarvatra vijayī bhavet
kṛtyārogapiśācādyairna kadācit prabādhyate

रणेराजकुलेद्यूतेसर्वत्रविजयीभवेत्कृत्यारोगपिशाचाद्यैर्नकदाचित्प्रबाध्यते
हिन्दी अर्थ

वह युद्ध में, राजदरबार में, जुए में, सब जगह विजयी होता है। तान्त्रिक प्रयोग, रोग, पिशाच आदि से वह कभी पीड़ित नहीं होता।

English sense

He becomes victorious in battle, in the king's court, in gambling, everywhere. He is never troubled by spells, disease, ghouls and the like.

पदार्थ · word by word
रणे
in battleयुद्ध में
राजकुले
in the king's courtराजदरबार में
द्यूते
in gamblingजुए में
सर्वत्र
everywhereसब जगह
विजयी
victoriousविजयी
भवेत्
becomesहोता है
कृत्यारोगपिशाचाद्यैर्न
by spells, disease, ghouls and the like … notतान्त्रिक प्रयोग, रोग, पिशाच आदि से … नहीं
कदाचित्
everकभी
प्रबाध्यते
is troubledपीड़ित होता है

Verse ph6

प्रातःकाले च मध्याह्ने सन्ध्यायामर्धरात्रके ।
यः कुर्यात् पञ्जरं मर्त्यो देवीं ध्यात्वा समाहितः ॥

prātaḥkāle ca madhyāhne sandhyāyāmardharātrake
yaḥ kuryāt pañjaraṃ martyo devīṃ dhyātvā samāhitaḥ

प्रातःकालेचमध्याह्नेसन्ध्यायामर्धरात्रकेयःकुर्यात्पञ्जरंमर्त्योदेवींध्यात्वासमाहितः
हिन्दी अर्थ

प्रातःकाल, दोपहर, सन्ध्या और आधी रात को, जो मनुष्य देवी का ध्यान करके एकाग्र मन से इस पिंजरे का पाठ करता है,

English sense

In the morning, at noon, at dusk and at midnight, the mortal who performs this cage, meditating on the goddess with a steady mind,

पदार्थ · word by word
प्रातःकाले
in the morningप्रातःकाल
च
andऔर
मध्याह्ने
at noonदोपहर
सन्ध्यायामर्धरात्रके
at dusk and at midnightसन्ध्या और आधी रात
यः
whoजो
कुर्यात्
performsकरे
पञ्जरं
cageपिंजरा
मर्त्यो
a mortalमनुष्य
देवीं
the goddessदेवी का
ध्यात्वा
having meditatedध्यान करके
समाहितः
with a steady mindएकाग्र मन से

Verse ph7

कालमृत्युमपि प्राप्तं जयेदत्र न संशयः ।
ब्रह्मास्त्रादीनि शस्त्राणि तद्गात्रं न लगन्ति च ॥

kālamṛtyumapi prāptaṃ jayedatra na saṃśayaḥ
brahmāstrādīni śastrāṇi tadgātraṃ na laganti ca

कालमृत्युमपिप्राप्तंजयेदत्रनसंशयःब्रह्मास्त्रादीनिशस्त्राणितद्गात्रंनलगन्तिच
हिन्दी अर्थ

वह आई हुई काल-मृत्यु को भी जीत सकता है; इसमें सन्देह नहीं। ब्रह्मास्त्र आदि शस्त्र उसके शरीर को नहीं लगते।

English sense

may overcome even the death of its time when it has come; there is no doubt. Weapons such as the Brahmāstra do not touch his body.

पदार्थ · word by word
कालमृत्युमपि
even the death of its timeकाल-मृत्यु को भी
प्राप्तं
when comeआई हुई
जयेदत्र
may overcome hereजीत ले यहाँ
न
notनहीं
संशयः
doubtसन्देह
ब्रह्मास्त्रादीनि
such as the Brahmāstraब्रह्मास्त्र आदि
शस्त्राणि
weaponsशस्त्र
तद्गात्रं
his bodyउसके शरीर को
न
notनहीं
लगन्ति
touchलगते
च
andऔर

Verse ph8

पुत्रवान् धनवाँल्लोके यशस्वी जायते नरः ॥

putravān dhanavāṃlloke yaśasvī jāyate naraḥ

पुत्रवान्धनवाँल्लोकेयशस्वीजायतेनरः
हिन्दी अर्थ

वह मनुष्य संसार में पुत्रों और धन वाला तथा यशस्वी होता है।

English sense

The man becomes rich in sons and wealth in the world, and famous.

पदार्थ · word by word
पुत्रवान्
rich in sonsपुत्रों वाला
धनवाँल्लोके
and rich in wealth in the worldऔर संसार में धनवान
यशस्वी
famousयशस्वी
जायते
becomesहोता है
नरः
the manमनुष्य
इति श्रीभुवनेश्वरीपञ्जरस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Bhuvaneshwari भुवनेश्वरी One of the ten Mahavidyas, meditated upon using the Dhyana mantra from Chapter 11 of the Durga Saptashati, together with the Devi Pranava — permissible without formal initiation.
Stotra स्तोत्र A hymn of praise to a deity, recitable without initiation, as distinct from a mantra which is not.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras