Bālā Tripurasundarī · traditional

श्रीबालास्तवराजः ३

Bala Stavaraja 3 — A king of hymns to Bālā: her meditation, her epithets, and a chain of salutations

A hymn to Tripurasundari as Bālā, in the line of the Shri Vidya. After a verse that names the three seeds aiṃ, klīṃ and sauḥ and a meditation, it praises her in a series of epithets, then bows to her again and again, and ends by saying what reciting the hymn gives.

Verse 1

त्रिबीजभाजायुक्तेन कराङ्गौ न्यासमाचरेत् ।
ध्यानं ततः शृणुष्वाशु सर्वैश्वर्यप्रदायकम् ॥ १ ॥

tribījabhājāyuktena karāṅgau nyāsamācaret
dhyānaṃ tataḥ śṛṇuṣvāśu sarvaiśvaryapradāyakam

त्रिबीजभाजायुक्तेनकराङ्गौन्यासमाचरेत्ध्यानंततःशृणुष्वाशुसर्वैश्वर्यप्रदायकम्
हिन्दी अर्थ

तीन बीजों से युक्त होकर हाथों और अंगों में न्यास करे। फिर सब प्रकार का ऐश्वर्य देने वाला ध्यान शीघ्र सुनो।

English sense

Do the placing of the three seeds on the hands and limbs. Then quickly hear the meditation, which gives every kind of lordship.

पदार्थ · word by word
त्रिबीजभाजायुक्तेन
with the one who has the three seedsतीन बीजों वाले के साथ
कराङ्गौ
on the hands and limbsहाथों और अंगों पर
न्यासमाचरेत्
one should placeन्यास करे
ध्यानं
meditationध्यान
ततः
thenफिर
शृणुष्वाशु
quickly hearशीघ्र सुनो
सर्वैश्वर्यप्रदायकम्
giver of all lordshipसब ऐश्वर्य देने वाला

Verse 2

अक्षपुस्तधरां रक्तां वराभयकराम्बुजाम् ।
चन्द्रमुण्डां त्रिनेत्रां च ध्यायेद्बालां फलप्रदाम् ॥ २ ॥

akṣapustadharāṃ raktāṃ varābhayakarāmbujām
candramuṇḍāṃ trinetrāṃ ca dhyāyedbālāṃ phalapradām

अक्षपुस्तधरांरक्तांवराभयकराम्बुजाम्चन्द्रमुण्डांत्रिनेत्रांचध्यायेद्बालांफलप्रदाम्
हिन्दी अर्थ

फल देने वाली बाला का ध्यान करे: लाल वर्ण की, माला और पुस्तक धारण किए, कमल जैसे हाथों में वर और अभय, मस्तक पर चन्द्रमा और तीन नेत्र।

English sense

One should meditate on Bālā, who gives the fruit: red, holding a rosary and a book, her lotus hands showing the boon and fearlessness, with the moon on her head and three eyes.

पदार्थ · word by word
अक्षपुस्तधरां
holding a rosary and a bookमाला और पुस्तक धारण किए
रक्तां
redलाल
वराभयकराम्बुजाम्
her lotus hands showing boon and fearlessnessवर और अभय वाले कमल-हाथों वाली
चन्द्रमुण्डां
moon-crestedचन्द्र-शिखा वाली
त्रिनेत्रां
three-eyedत्रिनेत्रा
च
andऔर
ध्यायेद्बालां
one should meditate on Bālāबाला का ध्यान करे
फलप्रदाम्
giver of fruitफल देने वाली

Verse 3

नातः परतरा सिद्धिर्नातः परतरा गतिः ।
नातः परतरो मन्त्रस्सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥ ३ ॥

nātaḥ paratarā siddhirnātaḥ paratarā gatiḥ
nātaḥ parataro mantrassatyaṃ satyaṃ vadāmyaham

नातःपरतरासिद्धिर्नातःपरतरागतिःनातःपरतरोमन्त्रस्सत्यंसत्यंवदाम्यहम्
हिन्दी अर्थ

इससे बढ़कर कुछ नहीं है: इससे बड़ी सिद्धि नहीं, इससे बड़ी गति नहीं, इससे बड़ा मन्त्र नहीं। मैं सत्य, सत्य कहता हूँ।

English sense

There is nothing higher than this: no higher success, no higher goal, no higher mantra. I tell the truth, the truth.

पदार्थ · word by word
नातः
not from thisइससे नहीं
परतरा
higherबड़ी
सिद्धिर्नातः
success, nor from thisसिद्धि, न इससे
परतरा
higherबड़ी
गतिः
goalगति
नातः
not from thisइससे नहीं
परतरो
higherबड़ा
मन्त्रस्सत्यं
mantra, the truthमन्त्र, सत्य
सत्यं
truthसत्य
वदाम्यहम्
I speakमैं कहता हूँ

Verse 4

रक्तां रक्तच्छदां तीक्ष्णां रक्तपां रक्तवाससीम् ।
स्वरूपां रत्नभूषां च ललज्जिह्वां परां भजे ॥ ४ ॥

raktāṃ raktacchadāṃ tīkṣṇāṃ raktapāṃ raktavāsasīm
svarūpāṃ ratnabhūṣāṃ ca lalajjihvāṃ parāṃ bhaje

रक्तांरक्तच्छदांतीक्ष्णांरक्तपांरक्तवाससीम्स्वरूपांरत्नभूषांचललज्जिह्वांपरांभजे
हिन्दी अर्थ

मैं उस लाल वर्ण वाली को भजता हूँ, जो रक्त-वर्ण पंखुड़ियों वाली, उग्र, रक्तपायिनी, लाल वस्त्र वाली, अपने रूप में स्थित, रत्नों से सजी, लपलपाती जीभ वाली और परा है।

English sense

I worship the red one, with red petals, fierce, who drinks blood, in red cloth, in her own form, adorned with jewels, with a lolling tongue, the highest.

पदार्थ · word by word
रक्तां
the red oneलाल वर्ण वाली
रक्तच्छदां
with red petalsलाल पंखुड़ियों वाली
तीक्ष्णां
fierceउग्र
रक्तपां
blood-drinkingरक्त पीने वाली
रक्तवाससीम्
in red clothलाल वस्त्र वाली
स्वरूपां
in her own formअपने रूप में
रत्नभूषां
adorned with jewelsरत्नों से सजी
च
andऔर
ललज्जिह्वां
with lolling tongueलपलपाती जीभ वाली
परां
the highestपरा
भजे
I worshipमैं भजता हूँ

Verse 5

त्रैलोक्यजननीं सिद्धां त्रिकोणस्थां त्रिलोचनाम् ।
त्रिवर्गफलदां शान्तां वन्दे बीजत्रयात्मिकाम् ॥ ५ ॥

trailokyajananīṃ siddhāṃ trikoṇasthāṃ trilocanām
trivargaphaladāṃ śāntāṃ vande bījatrayātmikām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5a

श्रीबालां वारुणीप्रीतां बालार्ककोटिद्योतिनीम् ।
वरदां बुद्धिदां श्रेष्ठां वामाचारप्रियां भजे ॥ ५ ॥

śrībālāṃ vāruṇīprītāṃ bālārkakoṭidyotinīm
varadāṃ buddhidāṃ śreṣṭhāṃ vāmācārapriyāṃ bhaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

चतुर्भुजां चारुनेत्रां चन्द्रमौलिं कपालिनीम् ।
चतुःषष्टियोगिनीशां वीरवन्द्यां भजाम्यहम् ॥ ६ ॥

caturbhujāṃ cārunetrāṃ candramauliṃ kapālinīm
catuḥṣaṣṭiyoginīśāṃ vīravandyāṃ bhajāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

कौलिकां कलतत्त्वस्थां कौलावाराङ्कवाहनाम् ।
कौसुम्भवर्णां कौमारीं कवर्मधारिणीं भजे ॥ ७ ॥

kaulikāṃ kalatattvasthāṃ kaulāvārāṅkavāhanām
kausumbhavarṇāṃ kaumārīṃ kavarmadhāriṇīṃ bhaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 8

द्वादशस्वररूपायै नमस्तेऽस्तु नमो नमः ।
नमो नमस्ते बालायै कारुण्यायै नमो नमः ॥ ८ ॥

dvādaśasvararūpāyai namaste'stu namo namaḥ
namo namaste bālāyai kāruṇyāyai namo namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 9

विद्याविद्याद्यविद्यायै नमस्तेऽस्तु नमो नमः ।
विद्याराज्ञ्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः ॥ ९ ॥

vidyāvidyādyavidyāyai namaste'stu namo namaḥ
vidyārājñyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 10

ऐं बालायै विद्महे क्लीं त्रिभुवनेश्वर्यै धीमहि ।
सौः तन्नो देवी प्रचोदयात् । ऐं बालायै स्वाहा ॥ १० ॥

aiṃ bālāyai vidmahe klīṃ tribhuvaneśvaryai dhīmahi
sauḥ tanno devī pracodayāt aiṃ bālāyai svāhā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 11

द्वादशान्तालयां श्रेष्ठां षोडशाधारगां शिवाम् ।
पञ्चेन्द्रियस्वरूपाख्यां भूयो भूयो नमाम्यहम् ॥ ११ ॥

dvādaśāntālayāṃ śreṣṭhāṃ ṣoḍaśādhāragāṃ śivām
pañcendriyasvarūpākhyāṃ bhūyo bhūyo namāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 12

ब्रह्मविद्यां ब्रह्मरूपां ब्रह्मज्ञानप्रदायिनीम् ।
वसुप्रदां वेदरूपां वन्दे बालां शुभाननाम् ॥ १२ ॥

brahmavidyāṃ brahmarūpāṃ brahmajñānapradāyinīm
vasupradāṃ vedarūpāṃ vande bālāṃ śubhānanām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 13

अघोरां भीषणामाद्यामनन्तोपरिसंस्थिताम् ।
देवदेवेश्वरीं भद्रां श्रीबालां प्रणमाम्यहम् ॥ १३ ॥

aghorāṃ bhīṣaṇāmādyāmanantoparisaṃsthitām
devadeveśvarīṃ bhadrāṃ śrībālāṃ praṇamāmyaham

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 14

भवप्रियां भवाधारां भगरूपां भगप्रियाम् ।
भयानकां भूतधात्रीं भूदेवपूजितां भजे ॥ १४ ॥

bhavapriyāṃ bhavādhārāṃ bhagarūpāṃ bhagapriyām
bhayānakāṃ bhūtadhātrīṃ bhūdevapūjitāṃ bhaje

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 15

अकारादिक्षकारान्तां क्लीबाक्षरात्मिकां पराम् ।
वन्दे वन्दे महामायां भवभव्यभयापहाम् ॥ १५ ॥

akārādikṣakārāntāṃ klībākṣarātmikāṃ parām
vande vande mahāmāyāṃ bhavabhavyabhayāpahām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 16

नाडीरूप्यै नमस्तेऽस्तु धातुरूप्यै नमो नमः ।
जीवरूप्यै नमस्यामि ब्रह्मरूप्यै नमो नमः ॥ १६ ॥

nāḍīrūpyai namaste'stu dhāturūpyai namo namaḥ
jīvarūpyai namasyāmi brahmarūpyai namo namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 17

नमस्ते मन्त्ररूपायै पीठगायै नमो नमः ।
सिंहासनेश्वरि तुभ्यं सिद्धिरूप्यै नमो नमः ॥ १७ ॥

namaste mantrarūpāyai pīṭhagāyai namo namaḥ
siṃhāsaneśvari tubhyaṃ siddhirūpyai namo namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 18

नमस्ते मातृरूपिण्यै नमस्ते भैरवप्रिये ।
नमस्ते चोपपीठायै बालायै सततं नमः ॥ १८ ॥

namaste mātṛrūpiṇyai namaste bhairavapriye
namaste copapīṭhāyai bālāyai satataṃ namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 19

योगेश्वर्यै नमस्तेऽस्तु योगदायै नमो नमः ।
योगनिद्रास्वरूपिण्यै बालादेव्यै नमो नमः ॥ १९ ॥

yogeśvaryai namaste'stu yogadāyai namo namaḥ
yoganidrāsvarūpiṇyai bālādevyai namo namaḥ

योगेश्वर्यैनमस्तेऽस्तुयोगदायैनमोनमःयोगनिद्रास्वरूपिण्यैबालादेव्यैनमोनमः
हिन्दी अर्थ

योग की ईश्वरी को नमस्कार; योग देने वाली को बार-बार नमस्कार। योगनिद्रा रूप वाली देवी बाला को बार-बार नमस्कार।

English sense

Salutation to the lady of yoga; salutation again and again to the giver of yoga. Salutation again and again to Goddess Bālā, whose form is the sleep of yoga.

पदार्थ · word by word
योगेश्वर्यै
to the lady of yogaयोग की ईश्वरी को
नमस्तेऽस्तु
salutation to youतुम्हें नमस्कार
योगदायै
to the giver of yogaयोग देने वाली को
नमो
salutationनमस्कार
नमः
againबार-बार
योगनिद्रास्वरूपिण्यै
to the one whose form is the sleep of yogaयोगनिद्रा रूप वाली को
बालादेव्यै
to Goddess Bālāदेवी बाला को
नमो
salutationनमस्कार
नमः
againबार-बार

Verse 20

सुपुण्यायै नमस्तेऽस्तु सुशुद्धायै नमो नमः ।
सुगुह्यायै नमस्तेऽस्तु बालादेव्यै नमो नमः ॥ २० ॥

supuṇyāyai namaste'stu suśuddhāyai namo namaḥ
suguhyāyai namaste'stu bālādevyai namo namaḥ

सुपुण्यायैनमस्तेऽस्तुसुशुद्धायैनमोनमःसुगुह्यायैनमस्तेऽस्तुबालादेव्यैनमोनमः
हिन्दी अर्थ

अति पुण्यमयी को नमस्कार; अति शुद्ध को बार-बार नमस्कार। अति गुप्त को नमस्कार; देवी बाला को बार-बार नमस्कार।

English sense

Salutation to the very meritorious; salutation again and again to the very pure. Salutation to the very secret; salutation again and again to Goddess Bālā.

पदार्थ · word by word
सुपुण्यायै
to the very meritoriousअति पुण्यमयी को
नमस्तेऽस्तु
salutation to youतुम्हें नमस्कार
सुशुद्धायै
to the very pureअति शुद्ध को
नमो
salutationनमस्कार
नमः
againबार-बार
सुगुह्यायै
to the very secretअति गुप्त को
नमस्तेऽस्तु
salutation to youतुम्हें नमस्कार
बालादेव्यै
to Goddess Bālāदेवी बाला को
नमो
salutationनमस्कार
नमः
againबार-बार

Verse 21

इतीदं स्तवराजाख्यं सर्वस्तोत्रोत्तमोत्तमम् ।
ये पठन्ति महेशानि पुनर्जन्म न विद्यते ॥ २१ ॥

itīdaṃ stavarājākhyaṃ sarvastotrottamottamam
ye paṭhanti maheśāni punarjanma na vidyate

इतीदंस्तवराजाख्यंसर्वस्तोत्रोत्तमोत्तमम्येपठन्तिमहेशानिपुनर्जन्मनविद्यते
हिन्दी अर्थ

यह स्तवराज नाम का सब स्तोत्रों में उत्तम स्तोत्र है: हे महेशानी, जो इसे पढ़ते हैं, उनका पुनर्जन्म नहीं होता।

English sense

This, called the king of hymns, the best of all hymns: those who read it, great goddess, are not born again.

पदार्थ · word by word
इतीदं
thus thisयह
स्तवराजाख्यं
called the king of hymnsस्तवराज नाम का
सर्वस्तोत्रोत्तमोत्तमम्
best of the best of all hymnsसब स्तोत्रों में उत्तमोत्तम
ये
those whoजो
पठन्ति
readपढ़ते हैं
महेशानि
great goddessहे महेशानी
पुनर्जन्म
rebirthपुनर्जन्म
न
notनहीं
विद्यते
existsहोता

Verse 22

सर्वपापहरं पुण्यं सर्वस्फोटविनाशकम् ।
सर्वसिद्धिप्रदं श्रेष्ठं भोगैश्वर्यप्रदायकम् ॥ २२ ॥

sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ sarvasphoṭavināśakam
sarvasiddhipradaṃ śreṣṭhaṃ bhogaiśvaryapradāyakam

सर्वपापहरंपुण्यंसर्वस्फोटविनाशकम्सर्वसिद्धिप्रदंश्रेष्ठंभोगैश्वर्यप्रदायकम्
हिन्दी अर्थ

यह सब पापों को हरता है, पुण्य देता है, सब स्फोटों को नष्ट करता है, सब सिद्धियाँ देता है, श्रेष्ठ है और भोग और ऐश्वर्य देता है।

English sense

It takes away all sins, is full of merit, destroys all eruptions, gives all powers, is the best, and gives enjoyment and lordship.

पदार्थ · word by word
सर्वपापहरं
taking away all sinsसब पाप हरने वाला
पुण्यं
meritoriousपुण्यमय
सर्वस्फोटविनाशकम्
destroyer of all eruptionsसब स्फोटों का नाश करने वाला
सर्वसिद्धिप्रदं
giver of all powersसब सिद्धियाँ देने वाला
श्रेष्ठं
the bestश्रेष्ठ
भोगैश्वर्यप्रदायकम्
giver of enjoyment and lordshipभोग और ऐश्वर्य देने वाला
इति श्रीबालास्तवराजः (३) सम्पूर्णः ।

Terms on this page

Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras