Bālā Tripurasundarī · traditional

श्रीबालास्तवराजः १

Bala Stavaraja 1 — A king of hymns to Bālā: her seed-syllables, her form, and her grace

A hymn to Tripurasundari as Bālā, the young girl form of the Goddess in the Shri Vidya line. The verses move through her seed-syllables aiṃ, klīṃ and sauḥ, describe her form, and end by taking refuge in her. Two short verses of victory close the hymn.

वाञ्छादात्रीध्यानम्Meditation verses (Vāñchādātrī)

Verse dh1

ऐं विद्याक्षमालासुकपालमुद्राराजत्करां कुन्दसमानकान्तिम् ।
मुक्ताफलालङ्कृतशोभनाङ्गीं बालां भजे वाङ्मयसिद्धिहेतोः ॥ १ ॥

aiṃ vidyākṣamālāsukapālamudrārājatkarāṃ kundasamānakāntim
muktāphalālaṅkṛtaśobhanāṅgīṃ bālāṃ bhaje vāṅmayasiddhihetoḥ

ऐंविद्याक्षमालासुकपालमुद्राराजत्करांकुन्दसमानकान्तिम्मुक्ताफलालङ्कृतशोभनाङ्गींबालांभजेवाङ्मयसिद्धिहेतोः
हिन्दी अर्थ

ऐं। वाणी की सिद्धि के लिए मैं बाला की उपासना करता हूँ: उसके हाथ पुस्तक, माला, सुन्दर कपाल और मुद्रा से दमकते हैं; उसकी कान्ति कुन्द के फूल जैसी है; उसके सुन्दर अंग मोतियों से सजे हैं।

English sense

Aiṃ. For the success of speech I worship Bālā: her hands shine with the book, the rosary, the fine skull-bowl and the gesture; her glow is like jasmine; her lovely limbs are decked with pearls.

पदार्थ · word by word
ऐं
aiṃऐं
विद्याक्षमालासुकपालमुद्राराजत्करां
whose hands shine with the book, the rosary, the fine skull-bowl and the gestureजिसके हाथ पुस्तक, माला, सुन्दर कपाल और मुद्रा से दमकते हैं
कुन्दसमानकान्तिम्
whose glow is like jasmineजिसकी कान्ति कुन्द के फूल जैसी है
मुक्ताफलालङ्कृतशोभनाङ्गीं
with lovely limbs decked with pearlsमोतियों से सजे सुन्दर अंगों वाली
बालां
Bālāबाला को
भजे
I worshipमैं उपासना करता हूँ
वाङ्मयसिद्धिहेतोः
for the success of speechवाणी की सिद्धि के लिए

Verse dh2

क्लीं भजे कल्पवृक्षाध उद्दीप्तरत्नासने सन्निषण्णां मदाघूर्णिताक्षीम् ।
करैर्बीजपूरं कपालेषुचापं सपाशाङ्कुरां रक्तवर्णां दधानाम् ॥ २ ॥

klīṃ bhaje kalpavṛkṣādha uddīptaratnāsane sanniṣaṇṇāṃ madāghūrṇitākṣīm
karairbījapūraṃ kapāleṣucāpaṃ sapāśāṅkurāṃ raktavarṇāṃ dadhānām

क्लींभजेकल्पवृक्षाधउद्दीप्तरत्नासनेसन्निषण्णांमदाघूर्णिताक्षीम्करैर्बीजपूरंकपालेषुचापंसपाशाङ्कुरांरक्तवर्णांदधानाम्
हिन्दी अर्थ

क्लीं। मैं उसकी उपासना करता हूँ जो कल्पवृक्ष के नीचे दमकते रत्न-आसन पर बैठी है, जिसकी आँखें मस्ती से घूम रही हैं, जो लाल रंग की है और हाथों में बिजौरा नीबू, कपाल, बाण और धनुष, फन्दा और अंकुश धारण किए है।

English sense

Klīṃ. I worship her who sits on a blazing jewelled seat beneath the wish-granting tree, her eyes rolling in rapture, red in colour, holding in her hands a citron, a skull, an arrow and a bow, with noose and goad.

पदार्थ · word by word
क्लीं
klīṃक्लीं
भजे
I worshipमैं उपासना करता हूँ
कल्पवृक्षाध
beneath the wish-granting treeकल्पवृक्ष के नीचे
उद्दीप्तरत्नासने
on a blazing jewelled seatदमकते रत्न-आसन पर
सन्निषण्णां
seatedबैठी हुई
मदाघूर्णिताक्षीम्
with eyes rolling in raptureमस्ती से घूमती आँखों वाली
करैर्बीजपूरं
in her hands a citronहाथों में बिजौरा नीबू
कपालेषुचापं
a skull, an arrow and a bowकपाल, बाण और धनुष
सपाशाङ्कुरां
with noose and goadफन्दे और अंकुश सहित
रक्तवर्णां
red in colourलाल रंग की
दधानाम्
holdingधारण किए

Verse dh3

सौः व्याख्यानमुद्रामृतकुम्भविद्यां अक्षस्रजं सन्दधतीं कराब्जैः ।
चिद्रूपिणीं शारदचन्द्रकान्तिं बालां भजे मौक्तिकभूषिताङ्गीम् ॥ ३ ॥

sauḥ vyākhyānamudrāmṛtakumbhavidyāṃ akṣasrajaṃ sandadhatīṃ karābjaiḥ
cidrūpiṇīṃ śāradacandrakāntiṃ bālāṃ bhaje mauktikabhūṣitāṅgīm

सौःव्याख्यानमुद्रामृतकुम्भविद्यांअक्षस्रजंसन्दधतींकराब्जैःचिद्रूपिणींशारदचन्द्रकान्तिंबालांभजेमौक्तिकभूषिताङ्गीम्
हिन्दी अर्थ

सौः। मैं बाला की उपासना करता हूँ, जो अपने कमल-हाथों में उपदेश की मुद्रा, अमृत का कलश, विद्या और माला धारण करती है; वह चेतना-स्वरूपा है, शरद् के चन्द्रमा जैसी कान्ति वाली है और उसके अंग मोतियों से सजे हैं।

English sense

Sauḥ. I worship Bālā, who holds in her lotus hands the teaching gesture, a jar of nectar, knowledge and a rosary; she is the form of pure awareness, bright as the autumn moon, her limbs decked with pearls.

पदार्थ · word by word
सौः
sauḥसौः
व्याख्यानमुद्रामृतकुम्भविद्यां
the teaching gesture, a jar of nectar and knowledgeउपदेश की मुद्रा, अमृत का कलश और विद्या
अक्षस्रजं
a rosaryमाला
सन्दधतीं
holdingधारण करने वाली
कराब्जैः
with lotus handsकमल-हाथों से
चिद्रूपिणीं
whose form is pure awarenessचेतना-स्वरूपा
शारदचन्द्रकान्तिं
bright as the autumn moonशरद् के चन्द्रमा जैसी कान्ति वाली
बालां
Bālāबाला को
भजे
I worshipमैं उपासना करता हूँ
मौक्तिकभूषिताङ्गीम्
with limbs decked with pearlsमोतियों से सजे अंगों वाली

Verse dh4

पाशाङ्कुशौ पुस्तकमक्षसूत्रं करैर्दधानां सकलामरार्च्याम्म् ।
रक्तां त्रिणोत्रां शशिशेखरां तां भजेऽखिलर्ध्यै त्रिपुरां च बालाम् ॥ ४ ॥

pāśāṅkuśau pustakamakṣasūtraṃ karairdadhānāṃ sakalāmarārcyāmm
raktāṃ triṇotrāṃ śaśiśekharāṃ tāṃ bhaje'khilardhyai tripurāṃ ca bālām

पाशाङ्कुशौपुस्तकमक्षसूत्रंकरैर्दधानांसकलामरार्च्याम्म्रक्तांत्रिणोत्रांशशिशेखरांतांभजेऽखिलर्ध्यैत्रिपुरांचबालाम्
हिन्दी अर्थ

जो हाथों में फन्दा, अंकुश, पुस्तक और माला धारण करती है, सब देवताओं से पूजित है, लाल रंग की है, तीन नेत्रों वाली है और चन्द्रमा को मुकुट बनाए है: उस त्रिपुरा बाला की मैं सब समृद्धि के लिए उपासना करता हूँ।

English sense

Holding in her hands a noose and goad, a book and a rosary, worshipped by all the gods, red, three-eyed, moon-crested: I worship her, Tripurā, Bālā, for all prosperity.

पदार्थ · word by word
पाशाङ्कुशौ
noose and goadफन्दा और अंकुश
पुस्तकमक्षसूत्रं
a book and a rosaryपुस्तक और माला
करैर्दधानां
holding in her handsहाथों में धारण करने वाली
सकलामरार्च्याम्म्
worshipped by all the godsसब देवताओं से पूजित
रक्तां
redलाल रंग की
त्रिणोत्रां
three-eyedतीन नेत्रों वाली
शशिशेखरां
moon-crestedचन्द्रमा को मुकुट बनाए
तां
herउसकी
भजेऽखिलर्ध्यै
I worship, for all prosperityसब समृद्धि के लिए उपासना करता हूँ
त्रिपुरां
Tripurāत्रिपुरा
च
andऔर
बालाम्
Bālāबाला

Verse dh5

आरक्तां शशिखण्डमण्डितजटाजूटानुबद्धस्रजं ।
बन्धूकप्रसवारुणाम्बरधरां रक्ताम्बुजाध्यासिनीम् ।
त्वां ध्यायामि चतुर्भुजां त्रिणयनामापीनरम्यस्तनीं ।
मध्ये निम्नवलित्रयाङ्किततनुं त्वद्रूपसम्पत्तये ॥ ५ ॥

āraktāṃ śaśikhaṇḍamaṇḍitajaṭājūṭānubaddhasrajaṃ
bandhūkaprasavāruṇāmbaradharāṃ raktāmbujādhyāsinīm
tvāṃ dhyāyāmi caturbhujāṃ triṇayanāmāpīnaramyastanīṃ
madhye nimnavalitrayāṅkitatanuṃ tvadrūpasampattaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh6

आधारे तरुणार्कबिम्बरुचिरं सोमप्रभं वाग्भवं ।
बीजं मान्मथमिन्द्रगोपकनिभं हृत्पङ्कजे संस्थितम् ।
रन्ध्रे ब्रह्मपदे च शाक्तमपरं चन्द्रप्रभाभासुरं ।
ये ध्यायन्ति पदत्रयं तव शिवे ते यान्ति सूक्ष्मं पदम् ॥ ६ ॥

ādhāre taruṇārkabimbaruciraṃ somaprabhaṃ vāgbhavaṃ
bījaṃ mānmathamindragopakanibhaṃ hṛtpaṅkaje saṃsthitam
randhre brahmapade ca śāktamaparaṃ candraprabhābhāsuraṃ
ye dhyāyanti padatrayaṃ tava śive te yānti sūkṣmaṃ padam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh7

रक्ताम्बरां चन्द्रकलावतंसां समुद्यदादित्यनिभां त्रिणेत्राम् ।
विद्याक्षमालाभयदानहस्तां ध्यायामि बालामरुणाम्बुजस्थाम् ॥ ७ ॥

raktāmbarāṃ candrakalāvataṃsāṃ samudyadādityanibhāṃ triṇetrām
vidyākṣamālābhayadānahastāṃ dhyāyāmi bālāmaruṇāmbujasthām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh8

अकलङ्कशशाङ्काभा त्र्यक्षा चन्द्रकलावती ।
मुद्रापुस्तलसद्बाहा पातु मां परमा कला ॥ ८ ॥

akalaṅkaśaśāṅkābhā tryakṣā candrakalāvatī
mudrāpustalasadbāhā pātu māṃ paramā kalā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh9

मातुलिङ्गपयोजन्महस्तां कनकसन्निभाम् ।
पद्मासनगतां बालां ध्यायामि धनसिद्धये ॥ ९ ॥

mātuliṅgapayojanmahastāṃ kanakasannibhām
padmāsanagatāṃ bālāṃ dhyāyāmi dhanasiddhaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh10

वरपीयूषकलशपुस्तकाभीतिधारिणीम् ।
सुधां स्रवन्तीं ज्ञानाप्त्यै ब्रह्मरन्ध्रे विचिन्तये ॥ १० ॥

varapīyūṣakalaśapustakābhītidhāriṇīm
sudhāṃ sravantīṃ jñānāptyai brahmarandhre vicintaye

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh11

शुक्लाबरां शशाङ्काभां ध्यायाम्यारोग्यदायिनीम् ।
सृणिपाशधरां देवीं रत्नालङ्कारभूषिताम् ॥ ११ ॥

śuklābarāṃ śaśāṅkābhāṃ dhyāyāmyārogyadāyinīm
sṛṇipāśadharāṃ devīṃ ratnālaṅkārabhūṣitām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh12

अकारादिक्षकारान्तवर्णावयवशालिनीम् ।
प्रसन्नामरुणामीक्षे सौमनस्यप्रदां शिवाम् ॥ १२ ॥

akārādikṣakārāntavarṇāvayavaśālinīm
prasannāmaruṇāmīkṣe saumanasyapradāṃ śivām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse dh13

पुस्तकजपवटहस्ते वरदाभयचिह्नबाहुलते ।
कर्पूरामलदेहे वागीश्वरि चोदयाशु मम चेतः ॥ १३ ॥

pustakajapavaṭahaste varadābhayacihnabāhulate
karpūrāmaladehe vāgīśvari codayāśu mama cetaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

स्तवराजःThe hymn

Verse 1

श्रीमतः परमेशतल्पनिलये वन्दारुवृन्दानुते ।
सिन्दूरद्रवकुङ्कुमोदकजपापुष्पप्रभे मङ्गले ।
श्रीबीजेन समन्वितं तव मनुं भक्त्या जपन्तं सदा ।
भक्तं मामवलोकयाशु कृपया लक्ष्म्या सहैवाम्बिका ॥ १ ॥

śrīmataḥ parameśatalpanilaye vandāruvṛndānute
sindūradravakuṅkumodakajapāpuṣpaprabhe maṅgale
śrībījena samanvitaṃ tava manuṃ bhaktyā japantaṃ sadā
bhaktaṃ māmavalokayāśu kṛpayā lakṣmyā sahaivāmbikā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 2

ऐमित्यक्षरमम्बिके शशिनिभं बालार्ककोट्युज्ज्वले ।
बालानामपि वाग्विजृम्भणपटुप्रख्यातविद्याप्रदम् ।
बीजं बिम्बविडम्बिदन्तिरदने विद्यामुखे सर्वदा ।
बालायाः कलयामि कल्पलतिके भक्तिप्रसन्ने शिवे ॥ २ ॥

aimityakṣaramambike śaśinibhaṃ bālārkakoṭyujjvale
bālānāmapi vāgvijṛmbhaṇapaṭuprakhyātavidyāpradam
bījaṃ bimbaviḍambidantiradane vidyāmukhe sarvadā
bālāyāḥ kalayāmi kalpalatike bhaktiprasanne śive

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 3

क्लीमित्येकमहेशमानिनि सदा मन्दस्मिते मङ्गले ।
बन्धूकारुणपाणिपल्लवलसत्पुण्ड्रेक्षुपाशोज्ज्वले ।
नानारत्नविभूषिते सुरनुते रत्काम्बरालङ्कृते ।
त्वद्रूपं हृदि चिन्तयामि सततं सर्वार्थसिद्धिप्रदम् ॥ ३ ॥

klīmityekamaheśamānini sadā mandasmite maṅgale
bandhūkāruṇapāṇipallavalasatpuṇḍrekṣupāśojjvale
nānāratnavibhūṣite suranute ratkāmbarālaṅkṛte
tvadrūpaṃ hṛdi cintayāmi satataṃ sarvārthasiddhipradam

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 4

सौवर्णं कमलासनस्य दयिते वैश्वानरार्चिर्मयी ।
कर्पूरोज्ज्वलवीटिकापरिलसद्बिम्बाधरोद्यन्मुखे ।
साधारे च तुरीयया च परया सम्पूजिताङ्घ्रिद्वये ।
यस्त्वां ध्यायति मन्त्रवर्यमसकृज्जप्त्वापि वाग्मी भवेत् ॥ ४ ॥

sauvarṇaṃ kamalāsanasya dayite vaiśvānarārcirmayī
karpūrojjvalavīṭikāparilasadbimbādharodyanmukhe
sādhāre ca turīyayā ca parayā sampūjitāṅghridvaye
yastvāṃ dhyāyati mantravaryamasakṛjjaptvāpi vāgmī bhavet

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 5

ऐं क्लीं सौः सकलापदार्तिशमनं तार्तीयखण्डोग्रगं ।
यो वा भक्तिपुरस्सरो मृदुभुजे सौवर्णपीठोज्ज्वले ।
कामेशे कलयामि कुन्दरदने कन्दर्पबीजोज्ज्वले ।
मन्त्रं ते मदभीष्टदं दिनकरज्योतिर्मयं सर्वदा ॥ ५ ॥

aiṃ klīṃ sauḥ sakalāpadārtiśamanaṃ tārtīyakhaṇḍogragaṃ
yo vā bhaktipurassaro mṛdubhuje sauvarṇapīṭhojjvale
kāmeśe kalayāmi kundaradane kandarpabījojjvale
mantraṃ te madabhīṣṭadaṃ dinakarajyotirmayaṃ sarvadā

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

कल्याणं तव रूपमम्बरमणीदृष्ट्या कुचत्वं गतौ ।
चन्द्रो विस्मितजालमीशवनिते ताघस्तसैन्यं गता ।
त्वद्रूपं किमु तर्पयामि वद मे कन्दर्पविद्यात्मिके ।
कामेशोऽपि तवावलोकनवशादर्धाङ्गनात्वं गतः ॥ ६ ॥

kalyāṇaṃ tava rūpamambaramaṇīdṛṣṭyā kucatvaṃ gatau
candro vismitajālamīśavanite tāghastasainyaṃ gatā
tvadrūpaṃ kimu tarpayāmi vada me kandarpavidyātmike
kāmeśo'pi tavāvalokanavaśādardhāṅganātvaṃ gataḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

एतामेव विभावयन्ति मुनयः सायुज्यमुक्तिप्रदां ।
एकान्ते रविमण्डलेभ्यवलये हेमादिर्षृङ्गे बुधौ ।
आनन्दामृतसिन्धुमग्नहृदया रोकुञ्चमानोभवा ।
त्वां देवीमनुचिन्तयामि सततं चित्ते भजे मामके ॥ ७ ॥

etāmeva vibhāvayanti munayaḥ sāyujyamuktipradāṃ
ekānte ravimaṇḍalebhyavalaye hemādirṣṛṅge budhau
ānandāmṛtasindhumagnahṛdayā rokuñcamānobhavā
tvāṃ devīmanucintayāmi satataṃ citte bhaje māmake

एतामेवविभावयन्तिमुनयःसायुज्यमुक्तिप्रदांएकान्तेरविमण्डलेभ्यवलयेहेमादिर्षृङ्गेबुधौआनन्दामृतसिन्धुमग्नहृदयारोकुञ्चमानोभवात्वांदेवीमनुचिन्तयामिसततंचित्तेभजेमामके
हिन्दी अर्थ

मुनि इसी का ध्यान करते हैं, जो सायुज्य मुक्ति देती है, एकान्त में, सूर्य-मण्डल के घेरे में, स्वर्ण-शिखर पर, बुद्धि में। आनन्द-अमृत के सागर में डूबे हृदय से, [रोकुञ्चमानोभवा: अस्पष्ट], हे देवी, मैं तुम्हारा सदा चिन्तन करता हूँ और अपने मन में तुम्हें भजता हूँ।

English sense

The sages contemplate this very one, who gives the liberation of union, in solitude, in the circle of the sun's orbit, on a golden peak, in the mind. With a heart sunk in the ocean of nectar-bliss, [rokuñcamānobhavā: unclear], I always think of you, Goddess, and worship you in my own mind.

पदार्थ · word by word
एतामेव
this very oneइसी को
विभावयन्ति
they contemplateध्यान करते हैं
मुनयः
sagesमुनि
सायुज्यमुक्तिप्रदां
giver of the liberation of unionसायुज्य मुक्ति देने वाली
एकान्ते
in solitudeएकान्त में
रविमण्डलेभ्यवलये
in the ring of the sun's circleसूर्य-मण्डल के घेरे में
हेमादिर्षृङ्गे
on a golden peakस्वर्ण-शिखर पर
बुधौ
in the intellectबुद्धि में
आनन्दामृतसिन्धुमग्नहृदया
with a heart sunk in the ocean of nectar-blissआनन्द-अमृत सागर में डूबे हृदय वाला
रोकुञ्चमानोभवा
unclear wordअस्पष्ट शब्द
त्वां
youतुम्हें
देवीमनुचिन्तयामि
I think of the Goddessमैं देवी का चिन्तन करता हूँ
सततं
alwaysसदा
चित्ते
in the mindचित्त में
भजे
I worshipमैं भजता हूँ
मामके
my ownअपने

Verse 8

लक्ष्मीप्रदानसमये नवविद्रुमाभां ।
विद्याप्रदानसमये शरदिन्दुशुभ्राम् ।
विद्वेषिवर्गविजये च तमालनीलां ।
बालां त्रिलोकजननीं शरणं प्रपद्ये ॥ ८ ॥

lakṣmīpradānasamaye navavidrumābhāṃ
vidyāpradānasamaye śaradinduśubhrām
vidveṣivargavijaye ca tamālanīlāṃ
bālāṃ trilokajananīṃ śaraṇaṃ prapadye

लक्ष्मीप्रदानसमयेनवविद्रुमाभांविद्याप्रदानसमयेशरदिन्दुशुभ्राम्विद्वेषिवर्गविजयेचतमालनीलांबालांत्रिलोकजननींशरणंप्रपद्ये
हिन्दी अर्थ

धन देते समय वह नए मूँगे जैसे रंग की है; विद्या देते समय शरद के चन्द्रमा जैसी श्वेत है; शत्रुओं के समूह पर विजय के समय तमाल जैसी नीली है। मैं तीनों लोकों की माता बाला की शरण लेता हूँ।

English sense

At the time of giving wealth she is the colour of fresh coral; at the time of giving knowledge she is white as the autumn moon; for victory over a crowd of enemies she is dark as the tamāla tree. I take refuge in Bālā, mother of the three worlds.

पदार्थ · word by word
लक्ष्मीप्रदानसमये
at the time of giving wealthधन देने के समय
नवविद्रुमाभां
the colour of fresh coralनए मूँगे के रंग की
विद्याप्रदानसमये
at the time of giving knowledgeविद्या देने के समय
शरदिन्दुशुभ्राम्
white as the autumn moonशरद के चन्द्र-सी श्वेत
विद्वेषिवर्गविजये
for victory over a crowd of enemiesशत्रु-समूह पर विजय में
च
andऔर
तमालनीलां
dark as the tamālaतमाल-सी नीली
बालां
Bālāबाला की
त्रिलोकजननीं
mother of the three worldsतीनों लोकों की माता
शरणं
refugeशरण
प्रपद्ये
I go toमैं जाता हूँ

जयघोषःPraise of victory

Verse ph1

जयतु जयतु बाला भारती ब्रह्मरूपा ।
जयतु जयतु बाला वैष्णवी विष्णुरूपा ।
जयतु जयतु बाला रौद्रिणी रुद्ररूपा ।
जयतु जयतु बाला चिन्मयी ज्ञानरूपा ॥

jayatu jayatu bālā bhāratī brahmarūpā
jayatu jayatu bālā vaiṣṇavī viṣṇurūpā
jayatu jayatu bālā raudriṇī rudrarūpā
jayatu jayatu bālā cinmayī jñānarūpā

जयतुजयतुबालाभारतीब्रह्मरूपाजयतुजयतुबालावैष्णवीविष्णुरूपाजयतुजयतुबालारौद्रिणीरुद्ररूपाजयतुजयतुबालाचिन्मयीज्ञानरूपा
हिन्दी अर्थ

बाला की जय हो, जय हो: वह भारती है, ब्रह्मरूपा। बाला की जय हो, जय हो: वह वैष्णवी है, विष्णुरूपा। बाला की जय हो, जय हो: वह रौद्रिणी है, रुद्ररूपा। बाला की जय हो, जय हो: वह चैतन्य से भरी है, ज्ञानरूपा।

English sense

May Bālā win, win: she is Bhāratī, of Brahmā's form. May Bālā win, win: she is Vaiṣṇavī, of Viṣṇu's form. May Bālā win, win: she is Raudriṇī, of Rudra's form. May Bālā win, win: she is full of consciousness, of the form of knowledge.

पदार्थ · word by word
जयतु
may she winजय हो
जयतु
may she winजय हो
बाला
Bālāबाला
भारती
Bhāratīभारती
ब्रह्मरूपा
of Brahmā's formब्रह्मरूपा
जयतु
may she winजय हो
जयतु
may she winजय हो
बाला
Bālāबाला
वैष्णवी
Vaiṣṇavīवैष्णवी
विष्णुरूपा
of Viṣṇu's formविष्णुरूपा
जयतु
may she winजय हो
जयतु
may she winजय हो
बाला
Bālāबाला
रौद्रिणी
Raudriṇīरौद्रिणी
रुद्ररूपा
of Rudra's formरुद्ररूपा
जयतु
may she winजय हो
जयतु
may she winजय हो
बाला
Bālāबाला
चिन्मयी
full of consciousnessचैतन्य से भरी
ज्ञानरूपा
of the form of knowledgeज्ञानरूपा

Verse ph2

हृत्पुण्डरीकाननभासमाना ।
चित्कुण्डली चञ्चदुदारमाना ।
पुस्ताक्षसूत्रस्फुरदब्जहस्ता ।
बाला धियं यच्छतु नः प्रशस्ता ॥

hṛtpuṇḍarīkānanabhāsamānā
citkuṇḍalī cañcadudāramānā
pustākṣasūtrasphuradabjahastā
bālā dhiyaṃ yacchatu naḥ praśastā

हृत्पुण्डरीकाननभासमानाचित्कुण्डलीचञ्चदुदारमानापुस्ताक्षसूत्रस्फुरदब्जहस्ताबालाधियंयच्छतुनःप्रशस्ता
हिन्दी अर्थ

हृदय-कमल में चमकने वाली, चैतन्य की कुण्डलिनी, कम्पित और उदार माप वाली, जिसके कमल जैसे हाथों में पुस्तक और अक्षमाला चमकती है, वह प्रशंसनीय बाला हमें बुद्धि दे।

English sense

May praiseworthy Bālā give us understanding: she shines in the lotus of the heart, she is the Kuṇḍalinī of consciousness, trembling and noble in measure, and in her lotus hands a book and a rosary string gleam.

पदार्थ · word by word
हृत्पुण्डरीकाननभासमाना
shining in the lotus of the heartहृदय-कमल में चमकने वाली
चित्कुण्डली
Kuṇḍalinī of consciousnessचैतन्य की कुण्डलिनी
चञ्चदुदारमाना
trembling and noble in measureकम्पित और उदार माप वाली
पुस्ताक्षसूत्रस्फुरदब्जहस्ता
with a book and rosary string gleaming in her lotus handsपुस्तक और अक्षमाला से चमकते कमल-हस्तों वाली
बाला
Bālāबाला
धियं
understandingबुद्धि
यच्छतु
may she giveदे
नः
to usहमें
प्रशस्ता
praiseworthyप्रशंसनीय
इति श्रीबालास्तवराजः (१) सम्पूर्णः ।

Terms on this page

Mahavidyas महाविद्या One of ten tantric wisdom-goddess forms of the Devi; Kalika is traditionally counted foremost among them.
Bija Mantra बीज मंत्र A "seed" mantra whose power depends on exact pronunciation — even a small mispronunciation can misdirect the energy it draws in.
Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras