Candradvīpāvatāra · Bālā Tripurasundarī

बालापञ्चचामरस्तवः

Bala Panchachamara Stava — Eight verses of praise to Bālā in pañcacāmara metre, and the fruit of reciting them

A praise of Tripurasundari as Bālā in the pañcacāmara metre, every line ending in the same long sound. The eight verses of praise name her forms and ornaments, and seed-syllables klīṃ and sauḥ stand in verse 7. The last two verses call the hymn a great secret and promise success to one who reads it before her.

Verse 1

गिरीन्द्रराजबालिकां दिनेशतुल्यरूपिकाम् ।
प्रवालजाप्यमालिकां भजामि दैत्यमर्दिकाम् ॥ १ ॥

girīndrarājabālikāṃ dineśatulyarūpikām
pravālajāpyamālikāṃ bhajāmi daityamardikām

गिरीन्द्रराजबालिकांदिनेशतुल्यरूपिकाम्प्रवालजाप्यमालिकांभजामिदैत्यमर्दिकाम्
हिन्दी अर्थ

मैं पर्वतराज की पुत्री की उपासना करता हूँ, जिनका रूप सूर्य के समान है, जो मूँगे की जपमाला पहनती हैं, जो दैत्यों को कुचलती हैं।

English sense

I worship the daughter of the king of mountains, whose form is like the sun, who wears a rosary of coral, who crushes the demons.

पदार्थ · word by word
गिरीन्द्रराजबालिकां
the daughter of the king of mountainsपर्वतराज की पुत्री को
दिनेशतुल्यरूपिकाम्
whose form is like the sunसूर्य के समान रूप वाली को
प्रवालजाप्यमालिकां
who has a coral rosaryमूँगे की जपमाला वाली को
भजामि
I worshipमैं उपासना करता हूँ
दैत्यमर्दिकाम्
who crushes the demonsदैत्यों को कुचलने वाली को

Verse 2

निशेशमौलिधारिकां नृमुण्डपङ्क्तिशोभिकाम् ।
नवीनयौवनाख्यकां स्मरामि पापनाशिकाम् ॥ २ ॥

niśeśamaulidhārikāṃ nṛmuṇḍapaṅktiśobhikām
navīnayauvanākhyakāṃ smarāmi pāpanāśikām

निशेशमौलिधारिकांनृमुण्डपङ्क्तिशोभिकाम्नवीनयौवनाख्यकांस्मरामिपापनाशिकाम्
हिन्दी अर्थ

मैं उन्हें स्मरण करता हूँ जो चन्द्रमा को मुकुट पर धारण करती हैं, जो मनुष्य-मुण्डों की पंक्ति से शोभित हैं, जिनका नाम नित्य नवयौवन है, जो पाप का नाश करती हैं।

English sense

I remember her who wears the moon on her crown, who shines with a row of human skulls, who is called ever-new youth, who destroys sin.

पदार्थ · word by word
निशेशमौलिधारिकां
who wears the moon on her crownमुकुट पर चन्द्रमा धारण करने वाली को
नृमुण्डपङ्क्तिशोभिकाम्
who shines with a row of human skullsमनुष्य-मुण्डों की पंक्ति से शोभित को
नवीनयौवनाख्यकां
who is called ever-new youthनित्य नवयौवन नाम वाली को
स्मरामि
I rememberमैं स्मरण करता हूँ
पापनाशिकाम्
who destroys sinपाप का नाश करने वाली को

Verse 3

भवार्णवात्तु तारिकां भवेन सार्धखेलिकाम् ।
कुतर्ककर्मभञ्जिकां नमामि प्रौढरूपिकाम् ॥ ३ ॥

bhavārṇavāttu tārikāṃ bhavena sārdhakhelikām
kutarkakarmabhañjikāṃ namāmi prauḍharūpikām

भवार्णवात्तुतारिकांभवेनसार्धखेलिकाम्कुतर्ककर्मभञ्जिकांनमामिप्रौढरूपिकाम्
हिन्दी अर्थ

मैं उन्हें प्रणाम करता हूँ जो संसार-सागर से पार उतारती हैं, जो भव के साथ खेलती हैं, जो कुतर्क और बुरे कर्मों को तोड़ती हैं, जिनका रूप प्रौढ़ है।

English sense

I bow to her who carries across the ocean of becoming, who plays together with Bhava, who breaks wrong reasoning and wrong deeds, whose form is full-grown.

पदार्थ · word by word
भवार्णवात्तु
from the ocean of becomingसंसार-सागर से
तारिकां
who carries acrossपार उतारने वाली को
भवेन
with Bhavaभव के साथ
सार्धखेलिकाम्
who plays togetherसाथ खेलने वाली को
कुतर्ककर्मभञ्जिकां
who breaks wrong reasoning and wrong deedsकुतर्क और बुरे कर्मों को तोड़ने वाली को
नमामि
I bowमैं प्रणाम करता हूँ
प्रौढरूपिकाम्
whose form is full-grownप्रौढ़ रूप वाली को

Verse 4

स्वरूपरूपकालिकां स्वयं स्वयम्भुस्वात्मिकाम् ।
खगेशराजदण्डिकां अईकरां सुबीजकाम् ॥ ४ ॥

svarūparūpakālikāṃ svayaṃ svayambhusvātmikām
khageśarājadaṇḍikāṃ aīkarāṃ subījakām

स्वरूपरूपकालिकांस्वयंस्वयम्भुस्वात्मिकाम्खगेशराजदण्डिकांअईकरांसुबीजकाम्
हिन्दी अर्थ

मैं उनकी स्तुति करता हूँ जो अपने स्वरूप में कालिका हैं, स्वयं स्वयम्भू के स्वरूप वाली हैं, पक्षीराज के दण्ड वाली हैं, अईकरा हैं और उत्तम बीज वाली हैं।

English sense

I praise her who is Kālikā in her own form, herself of the nature of the Self-born, she of the staff of the lord of birds, the maker of aī, the one with the good seed.

पदार्थ · word by word
स्वरूपरूपकालिकां
Kālikā in her own formअपने रूप में कालिका को
स्वयं
herselfस्वयं
स्वयम्भुस्वात्मिकाम्
of the nature of the Self-bornस्वयम्भू के स्वरूप वाली को
खगेशराजदण्डिकां
she of the staff of the lord of birdsपक्षीराज के दण्ड वाली को
अईकरां
the maker of aīअईकरा को
सुबीजकाम्
the one with the good seedउत्तम बीज वाली को

Verse 5

श्मशानभूमिशायिकां विशालभीतिवारिणीम् ।
तुषारतुल्यवाचिकां सनिम्नतुङ्गनाभिकाम् ॥ ५ ॥

śmaśānabhūmiśāyikāṃ viśālabhītivāriṇīm
tuṣāratulyavācikāṃ sanimnatuṅganābhikām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

सुपट्टवस्त्रसाजिकां सुकिङ्किणीविराजिताम् ।
सुबुद्धिबुद्धिदायिकां सुरा सदा सुपीयकाम् ॥ ६ ॥

supaṭṭavastrasājikāṃ sukiṅkiṇīvirājitām
subuddhibuddhidāyikāṃ surā sadā supīyakām

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 7

सक्लीं ससौः ससर्गकां सनातनेश चाम्बिकाम् ।
ससृष्टिपालनाशिकां प्रणौमि दीर्घकेशकाम् ॥ ७ ॥

saklīṃ sasauḥ sasargakāṃ sanātaneśa cāmbikām
sasṛṣṭipālanāśikāṃ praṇaumi dīrghakeśakām

सक्लींससौःससर्गकांसनातनेशचाम्बिकाम्ससृष्टिपालनाशिकांप्रणौमिदीर्घकेशकाम्
हिन्दी अर्थ

क्लीं के साथ, सौः के साथ, सृष्टि के साथ, मैं सनातन ईश की अम्बिका को प्रणाम करता हूँ, जो सृष्टि, पालन और संहार करती हैं, जिनके केश लम्बे हैं।

English sense

With klīṃ, with sauḥ, with creation, I bow to Ambikā of the eternal Lord, who creates, protects and destroys, whose hair is long.

पदार्थ · word by word
सक्लीं
together with klīṃक्लीं के साथ
ससौः
together with sauḥसौः के साथ
ससर्गकां
together with creationसृष्टि के साथ
सनातनेश
of the eternal Lordसनातन ईश की
चाम्बिकाम्
and Ambikāऔर अम्बिका को
ससृष्टिपालनाशिकां
who creates, protects and destroysसृष्टि, पालन और संहार करने वाली को
प्रणौमि
I bowमैं प्रणाम करता हूँ
दीर्घकेशकाम्
the long-haired oneलम्बे केशों वाली को

Verse 8

सहस्रमार्गपालिका परापरात्मभव्यका ।
सुचारुचारुवक्त्रका शिवं ददातु भद्रिका ॥ ८ ॥

sahasramārgapālikā parāparātmabhavyakā
sucārucāruvaktrakā śivaṃ dadātu bhadrikā

सहस्रमार्गपालिकापरापरात्मभव्यकासुचारुचारुवक्त्रकाशिवंददातुभद्रिका
हिन्दी अर्थ

हज़ार मार्गों की रक्षा करने वाली, परा और अपरा दोनों रूप वाली, अत्यन्त सुन्दर मुख वाली कल्याणी भद्रिका हमें मंगल दे।

English sense

May the kind Bhadrikā, who guards the thousand paths, whose self is both the higher and the lower, whose face is very lovely, give us well-being.

पदार्थ · word by word
सहस्रमार्गपालिका
who guards the thousand pathsहज़ार मार्गों की रक्षक
परापरात्मभव्यका
whose self is both the higher and the lower, gracefulपरा और अपरा रूप वाली, कल्याणी
सुचारुचारुवक्त्रका
with a very lovely faceअत्यन्त सुन्दर मुख वाली
शिवं
well-beingमंगल
ददातु
may she giveदे
भद्रिका
Bhadrikāभद्रिका

Verse 9

इत्येतत्परमं गुह्यं पञ्चचामरसंज्ञकम् ।
बालाग्रे यः पठति च तस्य सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् ॥ ९ ॥

ityetatparamaṃ guhyaṃ pañcacāmarasaṃjñakam
bālāgre yaḥ paṭhati ca tasya siddhirbhaveddhruvam

इत्येतत्परमंगुह्यंपञ्चचामरसंज्ञकम्बालाग्रेयःपठतिचतस्यसिद्धिर्भवेद्ध्रुवम्
हिन्दी अर्थ

यह परम गोपनीय स्तोत्र पंचचामर नाम का है। जो इसे बाला के सामने पढ़ता है, उसे निश्चय ही सिद्धि मिलती है।

English sense

This is the highest secret, called Pañcacāmara. One who recites it before Bālā will surely gain success.

पदार्थ · word by word
इत्येतत्परमं
this highestयह परम
गुह्यं
secretगोपनीय
पञ्चचामरसंज्ञकम्
called Pañcacāmaraपंचचामर नाम का
बालाग्रे
before Bālāबाला के सामने
यः
whoजो
पठति
recitesपढ़ता है
च
andऔर
तस्य
hisउसकी
सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम्
success will surely beसिद्धि निश्चय ही होगी

Verse 10

यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति साधकः ।
सिद्धिः करतले तस्य मृते मोक्षमवाप्नुयात् ॥ १० ॥

yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti sādhakaḥ
siddhiḥ karatale tasya mṛte mokṣamavāpnuyāt

यंयंचिन्तयतेकामंतंतंप्राप्नोतिसाधकःसिद्धिःकरतलेतस्यमृतेमोक्षमवाप्नुयात्
हिन्दी अर्थ

साधक जिस-जिस कामना का चिन्तन करता है, उसी-उसी को पा लेता है। सिद्धि उसकी हथेली में रहती है, और मृत्यु के समय वह मोक्ष पा ले।

English sense

Whatever wish the seeker thinks of, that very one he gains. Success is in the palm of his hand, and at death he would reach liberation.

पदार्थ · word by word
यं
whicheverजिस
यं
whicheverजिस
चिन्तयते
he thinks ofचिन्तन करता है
कामं
wishकामना
तं
thatउसे
तं
thatउसे
प्राप्नोति
he gainsपाता है
साधकः
the seekerसाधक
सिद्धिः
successसिद्धि
करतले
in the palmहथेली में
तस्य
hisउसकी
मृते
at deathमृत्यु पर
मोक्षमवाप्नुयात्
would reach liberationमोक्ष पा ले
इति चन्द्रद्वीपावतारे श्रीबालापञ्चचामरस्तवः सम्पूर्णः ।

Terms on this page

Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras