Kulacūḍāmaṇi Tantra

बालामन्त्रगर्भाष्टकम्

Bala Mantragarbha Ashtakam (Kulachudamani Tantra) — Eight verses to Bālā with her mantra woven inside them

An aṣṭaka, a hymn of eight verses, to Bālā, the girl form of the Goddess (Tripurasundari). The first sounds of the verses carry the syllables of her mantra, which is why it is called “mantra-garbha”, with the mantra in its womb. The ninth verse tells that those who read it with devotion reach the highest state.

Verse 1

ऐङ्काररूपिणीं सत्यां ऐङ्काराक्षरमालिनीम् ।
ऐम्बीजरूपिणीं देवीं बालादेवीं नमाम्यहम् ॥ १ ॥

aiṅkārarūpiṇīṃ satyāṃ aiṅkārākṣaramālinīm
aimbījarūpiṇīṃ devīṃ bālādevīṃ namāmyaham

ऐङ्काररूपिणींसत्यांऐङ्काराक्षरमालिनीम्ऐम्बीजरूपिणींदेवींबालादेवींनमाम्यहम्
हिन्दी अर्थ

मैं उस सत्य स्वरूपा देवी बाला को प्रणाम करता हूँ, जिनका रूप ‘ऐं’ अक्षर है, जो ‘ऐं’ अक्षरों की माला पहनती हैं और जिनका रूप ‘ऐं’ बीज है।

English sense

I bow to the true one whose form is the syllable aiṃ, who wears a garland of the letters of aiṃ, whose form is the seed aiṃ: the Goddess Bālā.

पदार्थ · word by word
ऐङ्काररूपिणीं
whose form is the syllable aiṃजिनका रूप ‘ऐं’ अक्षर है
सत्यां
the true oneसत्य स्वरूपा
ऐङ्काराक्षरमालिनीम्
who wears a garland of the letters of aiṃ‘ऐं’ अक्षरों की माला वाली
ऐम्बीजरूपिणीं
whose form is the seed aiṃ‘ऐं’ बीज के रूप वाली
देवीं
the Goddessदेवी
बालादेवीं
the Goddess Bālāबाला देवी
नमाम्यहम्
I bowमैं प्रणाम करता हूँ

Verse 2

वाग्भवां वारुणीपीतां वाचासिद्धिप्रदां शिवाम् ।
बलिप्रियां वरालाढ्यां वन्दे बालां शुभप्रदाम् ॥ २ ॥

vāgbhavāṃ vāruṇīpītāṃ vācāsiddhipradāṃ śivām
balipriyāṃ varālāḍhyāṃ vande bālāṃ śubhapradām

वाग्भवांवारुणीपीतांवाचासिद्धिप्रदांशिवाम्बलिप्रियांवरालाढ्यांवन्देबालांशुभप्रदाम्
हिन्दी अर्थ

मैं शुभ देने वाली कल्याणी बाला की वन्दना करता हूँ: जो वाणी का मूल हैं, मदिरा-सी पीली हैं, वाणी की सिद्धि देती हैं, बलि से प्रेम करती हैं और वरदानों से भरी हैं।

English sense

I praise Bālā, the gracious one who gives good things: the source of speech, yellow as the wine, giver of success in speech, fond of offerings, rich in boons.

पदार्थ · word by word
वाग्भवां
the source of speechवाणी का मूल
वारुणीपीतां
yellow as the wineमदिरा-सी पीली
वाचासिद्धिप्रदां
giver of success in speechवाणी की सिद्धि देने वाली
शिवाम्
the gracious oneकल्याणी
बलिप्रियां
fond of offeringsबलि से प्रेम करने वाली
वरालाढ्यां
rich in boonsवरदानों से भरी
वन्दे
I praiseमैं वन्दना करता हूँ
बालां
Bālāबाला
शुभप्रदाम्
who gives good thingsशुभ देने वाली

Verse 3

लाक्षारसनिभां त्र्यक्षां ललज्जिह्वां भवप्रियाम् ।
लम्बकेशीं लोकधात्रीं बालां द्रव्यप्रदां भजे ॥ ३ ॥

lākṣārasanibhāṃ tryakṣāṃ lalajjihvāṃ bhavapriyām
lambakeśīṃ lokadhātrīṃ bālāṃ dravyapradāṃ bhaje

लाक्षारसनिभांत्र्यक्षांललज्जिह्वांभवप्रियाम्लम्बकेशींलोकधात्रींबालांद्रव्यप्रदांभजे
हिन्दी अर्थ

मैं धन देने वाली बाला को भजता हूँ: जो लाख के रस जैसी लाल हैं, तीन आँखों वाली हैं, जीभ लपलपाती हैं, भव (शिव) की प्रिया हैं, लम्बे बालों वाली हैं और लोकों की माता हैं।

English sense

I worship Bālā, the giver of riches: red as lac, three-eyed, with a lolling tongue, dear to Bhava, long-haired, the mother of the worlds.

पदार्थ · word by word
लाक्षारसनिभां
red as the juice of lacलाख के रस जैसी लाल
त्र्यक्षां
three-eyedतीन आँखों वाली
ललज्जिह्वां
with a lolling tongueजीभ लपलपाती
भवप्रियाम्
dear to Bhavaभव की प्रिया
लम्बकेशीं
long-hairedलम्बे बालों वाली
लोकधात्रीं
the mother of the worldsलोकों की माता
बालां
Bālāबाला
द्रव्यप्रदां
the giver of richesधन देने वाली
भजे
I worshipमैं भजता हूँ

Verse 4

यैकारस्थां यज्ञरूपां यूं रूपां मन्त्ररूपिणीम् ।
युधिष्ठिरां महाबालां नमामि परमार्थदाम् ॥ ४ ॥

yaikārasthāṃ yajñarūpāṃ yūṃ rūpāṃ mantrarūpiṇīm
yudhiṣṭhirāṃ mahābālāṃ namāmi paramārthadām

यैकारस्थांयज्ञरूपांयूंरूपांमन्त्ररूपिणीम्युधिष्ठिरांमहाबालांनमामिपरमार्थदाम्
हिन्दी अर्थ

मैं महाबाला को प्रणाम करता हूँ, जो ‘यै’ अक्षर में स्थित हैं, यज्ञ के रूप वाली हैं, ‘यूं’ अक्षर के रूप वाली हैं, मन्त्र के रूप वाली हैं, युधिष्ठिरा हैं और परम कल्याण देती हैं।

English sense

I bow to the great Bālā who stands in the letter yai, whose form is sacrifice, whose form is the syllable yūṃ, whose form is mantra, Yudhiṣṭhirā, who gives the highest good.

पदार्थ · word by word
यैकारस्थां
who stands in the letter yai‘यै’ अक्षर में स्थित
यज्ञरूपां
whose form is sacrificeयज्ञ के रूप वाली
यूं
yūṃ‘यूं’
रूपां
whose form isजिनका रूप है
मन्त्ररूपिणीम्
whose form is mantraमन्त्र के रूप वाली
युधिष्ठिरां
Yudhiṣṭhirāयुधिष्ठिरा
महाबालां
the great Bālāमहाबाला
नमामि
I bowमैं प्रणाम करता हूँ
परमार्थदाम्
who gives the highest goodपरम कल्याण देने वाली

Verse 5

नमस्तेऽस्तु महाबालां नमस्ते शङ्करप्रियाम् ।
नमस्तेऽस्तु गुणातीतां नमस्तेऽस्तु नमो नमः ॥ ५ ॥

namaste'stu mahābālāṃ namaste śaṅkarapriyām
namaste'stu guṇātītāṃ namaste'stu namo namaḥ

Meaning open with adhikāra · अर्थ अधिकार से

Verse 6

महामनीं मन्त्ररूपां मोक्षदां मुक्तकेशिनीम् ।
मांसांशीं चन्द्रमौलिं च स्मरामि सततं शिवाम् ॥ ६ ॥

mahāmanīṃ mantrarūpāṃ mokṣadāṃ muktakeśinīm
māṃsāṃśīṃ candramauliṃ ca smarāmi satataṃ śivām

महामनींमन्त्ररूपांमोक्षदांमुक्तकेशिनीम्मांसांशींचन्द्रमौलिंचस्मरामिसततंशिवाम्
हिन्दी अर्थ

मैं उस कल्याणी का सदा स्मरण करता हूँ, जो महामणि हैं, मन्त्र के रूप वाली हैं, मोक्ष देती हैं, खुले केशों वाली हैं, मांसांशी हैं और चन्द्र-मुकुट वाली हैं।

English sense

I always think of the gracious one, the great jewel, whose form is mantra, who gives freedom, whose hair is loose, who is the flesh-part, the moon-crowned.

पदार्थ · word by word
महामनीं
the great jewelमहामणि
मन्त्ररूपां
whose form is mantraमन्त्र के रूप वाली
मोक्षदां
who gives freedomमोक्ष देने वाली
मुक्तकेशिनीम्
whose hair is looseखुले केशों वाली
मांसांशीं
the flesh-partमांसांशी
चन्द्रमौलिं
the moon-crownedचन्द्र-मुकुट वाली
च
andऔर
स्मरामि
I think ofमैं स्मरण करता हूँ
सततं
alwaysसदा
शिवाम्
the gracious oneकल्याणी

Verse 7

स्वयम्भुवां स्वधर्मस्थां स्वात्मबोधप्रकाशिकाम् ।
स्वर्णाभरणदीप्ताङ्गं बालां ज्ञानप्रदां भजे ॥ ७ ॥

svayambhuvāṃ svadharmasthāṃ svātmabodhaprakāśikām
svarṇābharaṇadīptāṅgaṃ bālāṃ jñānapradāṃ bhaje

स्वयम्भुवांस्वधर्मस्थांस्वात्मबोधप्रकाशिकाम्स्वर्णाभरणदीप्ताङ्गंबालांज्ञानप्रदांभजे
हिन्दी अर्थ

मैं ज्ञान देने वाली बाला को भजता हूँ: जो स्वयं उत्पन्न हैं, अपने धर्म में स्थित हैं, आत्मज्ञान को प्रकाशित करती हैं और सोने के गहनों से दमकते अंगों वाली हैं।

English sense

I worship Bālā, the giver of knowledge: self-born, abiding in her own dharma, who lights up knowledge of the self, her limbs shining with gold ornaments.

पदार्थ · word by word
स्वयम्भुवां
self-bornस्वयं उत्पन्न
स्वधर्मस्थां
abiding in her own dharmaअपने धर्म में स्थित
स्वात्मबोधप्रकाशिकाम्
who lights up knowledge of the selfआत्मज्ञान को प्रकाशित करने वाली
स्वर्णाभरणदीप्ताङ्गं
with limbs shining with gold ornamentsसोने के गहनों से दमकते अंगों वाली
बालां
Bālāबाला
ज्ञानप्रदां
the giver of knowledgeज्ञान देने वाली
भजे
I worshipमैं भजता हूँ

Verse 8

हा हा हा शब्दनिरतां हास्यां हास्यप्रियां विभुम् ।
हुङ्काराद्दैत्यखण्डाख्यां श्रीबालां प्रणमाम्यहम् ॥ ८ ॥

hā hā hā śabdaniratāṃ hāsyāṃ hāsyapriyāṃ vibhum
huṅkārāddaityakhaṇḍākhyāṃ śrībālāṃ praṇamāmyaham

हाहाहाशब्दनिरतांहास्यांहास्यप्रियांविभुम्हुङ्काराद्दैत्यखण्डाख्यांश्रीबालांप्रणमाम्यहम्
हिन्दी अर्थ

मैं श्रीबाला को प्रणाम करता हूँ, जो “हा हा हा” की ध्वनि में रमी हैं, हँसती हैं, हँसी से प्रेम करती हैं, सर्वव्यापक हैं और “हुं” की हुंकार से दैत्यों को चीर देने के लिए जानी जाती हैं।

English sense

I bow to Śrī Bālā, who delights in the sound “hā hā hā”, the laughing one, fond of laughter, the all-pervading, known for splitting the demons with the sound “huṃ”.

पदार्थ · word by word
हा
hāहा
हा
hāहा
हा
hāहा
शब्दनिरतां
who delights in the soundध्वनि में रमी
हास्यां
the laughing oneहँसने वाली
हास्यप्रियां
fond of laughterहँसी से प्रेम करने वाली
विभुम्
the all-pervadingसर्वव्यापक
हुङ्काराद्दैत्यखण्डाख्यां
known for splitting the demons with the sound “huṃ”“हुं” की हुंकार से दैत्यों को चीरने के लिए जानी जाती
श्रीबालां
Śrī Bālāश्रीबाला
प्रणमाम्यहम्
I bowमैं प्रणाम करता हूँ

Verse 9

इत्यष्टकं महापुण्यं बालायाः सिद्धिदायकम् ।
ये पठन्ति सदा भक्त्या गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ ९ ॥

ityaṣṭakaṃ mahāpuṇyaṃ bālāyāḥ siddhidāyakam
ye paṭhanti sadā bhaktyā gacchanti paramāṃ gatim

इत्यष्टकंमहापुण्यंबालायाःसिद्धिदायकम्येपठन्तिसदाभक्त्यागच्छन्तिपरमांगतिम्
हिन्दी अर्थ

यह अष्टक बहुत पवित्र है और बाला के उपासकों को सिद्धि देता है। जो इसे भक्ति से सदा पढ़ते हैं वे परम गति को पाते हैं।

English sense

This eight-verse hymn is very holy and gives success to those who follow Bālā. Those who recite it always with devotion go to the highest state.

पदार्थ · word by word
इत्यष्टकं
this eight-verse hymnयह अष्टक
महापुण्यं
very holyबहुत पवित्र
बालायाः
of Bālāबाला का
सिद्धिदायकम्
giving successसिद्धि देने वाला
ये
those whoजो
पठन्ति
reciteपढ़ते हैं
सदा
alwaysसदा
भक्त्या
with devotionभक्ति से
गच्छन्ति
goजाते हैं
परमां
to the highestपरम
गतिम्
stateगति
इति कुलचूडामणितन्त्रे श्रीबालामन्त्रगर्भाष्टकं सम्पूर्णम् ॥

Terms on this page

siddhi सिद्धि Attainment or spiritual accomplishment through sustained practice, often pursued at a specific tirtha.
Shiva शिव One of the principal deities of Hinduism.
Shri Vidya श्री विद्या A Tantric tradition centered on the worship of the Goddess as Tripura Sundari via the Shri Yantra — its rituals like Shri Yantra Chakra Pujan are reserved for its own initiates.
Tripurasundari त्रिपुरसुंदरी The Goddess of Sri Vidya, before whom Lord Shiva is said to dance the Tandava in joyous ecstasy — distinct from the Mahavidya Tripura Bhairavi.

Translated and edited by Gaurav Verma under the site's published method. The Sanskrit text is in the public domain. Our transliteration, translation and apparatus are licensed CC BY-SA 4.0 — see /license.

← All stotras